Thứ
Năm 24 Tháng 4 Năm 2014
Bài
[77]
Ru
Tôi... Ru Anh...
Thơ Hồ Thị Hoàng Oanh, lời bình Ngân Triều.
Đọc bài thơ "Ru Tôi Ru Anh" của
Hồ Thị Hoàng Oanh, tôi liên tưởng ngay đến hai khúc ca Ru Tình và Ru Ta ngậm
ngùi của Trịnh Công Sơn.
. Ru Tình thì khỏi phải nói, nó tự nói
lên tình yêu thăng hoa tuyệt vời:
Ru em đầu cơn gió, em hong tóc bên hồ.
Khi
sen hồng mới nở, nụ đời ôi thơm quá
Ru em tình khi nhớ, ru
em tình lúc xa
Ru cho bầy lá nhỏ, rụng đầy một mùa Thu
Và cuối bài hát như một lời tỏ tình duyên dáng, si mê:
Ru em tình như lá, trăm
năm vẫn quay về
Môi em là đốm lửa, cuộc
đời đâu biết thế
Xin em còn đâu đó, cho
tôi còn tiếng ru
Ru em ngồi yên đấy, tôi
tìm cuộc tình cho [1]
Như lá rụng về cội, như đốm lửa ngất
ngây...tôi vẫn mãi ru...cho em và tôi tìm cuộc tình giúp cho em (như một ông
Mai làm mai em cho tha nhân, cuối cùng thương em quá nên ông làm mai em với... ông
Mai... thật là khéo nói và duyên dáng).
. Ru Ta ngậm ngùi thì ngược lại. Tình
yêu cất cánh, dang dở, chia xa... để chỉ còn trong ta những nỗi đau đớn ngùi
thương hay chỉ còn trong ta những thành sầu, thương nhớ, cô đơn, mông mênh:
Người
về soi bóng mình,
Giữa
tường trắng lặng câm.
Có
đường phố nào vui, cho ta qua một ngày.
Có sợi
tóc nào bay, trong trí nhớ nhỏ nhoi.
Không
còn, không còn ai, ta trôi trong cuộc đời.
Không
chờ, không chờ ai.
Em về,
hãy về đi, ta phiêu du một đời,
Hương
trầm có còn đây, ta thắp nốt chiều nay,
Xin ngủ
trong vòng nôi, Ta Ru Ta Ngậm Ngùi,
Xin ngủ
dưới vòm cây.[2]
Đời người thì vui ít, buồn nhiều.
Tình yêu cao trào hay thoái trào, luôn luôn có những đau khổ đắng cay. Trong
nỗi hụt hẫng, đau đớn nhất, chắc là những nỗi đau của cuộc tình tan vỡ mà người
trong cuộc phải "Ru tôi Ru anh" để mong lành lặn những vết thương
lòng... có thể trong vấp ngã... có thể do khách quan hay thành kiến xã hội.
Ta hãy nghe Hồ Thị Hoàng Oanh bộc bạch một trường hợp, có thể là của tác giả hay thay lời muốn nói cho ai:
Ru Toâi… Ru Anh…
Ru Tôi... Ru Anh...
Tình thơ đã khép, anh
ơi về thôi!
Ru
đời ru người, ru anh và tôi.
Thôi Tôi đừng khóc, thôi Anh đừng buồn!
Đem tình chôn kín, bên đồi nhớ thương.
*
Ngày sau còn gặp, dáng tình xanh xao...
Trách ai-ai trách...biết mình mất nhau.
Anh đi phương đó, Tôi về phương nầy!
Ngậm ngùi tự hỏi! Ai buồn hơn ai!?
*
Ngủ đi Anh ơi! mai sáng quên tình.
Thôi ngủ Tôi ơi! sáng mai một mình!
Về nơi hẹn cũ, ru tình lênh đênh,
Tình si một thưở...mấy mùa mưa tuôn.
*
Nắng nghiêng mấy cõi, trên vai em buồn,
Tôi ru gió cát, biển đời mông mênh.
Ru tình Anh nhé! Nghe đời chông chênh,
Ru ta Anh hỡi, sóng lòng dâng lên!
Hoàng Oanh 5/4/2014 {
Lời bình Ngân Triều
Khổ thơ thứ nhất:
"Tình thơ" có phải chăng là
mối tình đầu đời, thời thơ ấu? Hay mối tình thơ mộng, thi vị của lứa đôi? Tình
ta dang dở rồi, anh ơi! “đã khép”. Ngoài ý muốn, “thôi anh ơi!” Mình hãy quay
lại, hãy "về" với chính mình, Ta hãy tìm sự an ủi [3]. Hãy tự nhủ, không khóc
không buồn, hãy quên đi (đem tình chôn kín). Có còn chăng là những kỷ niệm
không bao giờ quên (bên đồi nhớ thương, một hình tượng cảm xúc trữ tình, sáng
tạo, hàm súc).
Tình thơ đã khép, anh
ơi về thôi!
Ru đời ru người, ru anh
và tôi.
Thôi Tôi đừng khóc,
thôi Anh đừng buồn!
Đem tình chôn kín, bên
đồi nhớ thương.
Khổ thơ thứ hai:
Tâm tư phát triển trong một logic:
ngày sau... gặp nhau... dáng tình xanh xao... dẫu trách hay không... ta đã mất
nhau rồi... hai người hai hướng... gặp nhau bồi hồi vết thương lòng... ai buồn
hơn ai.
Dáng tình xanh xao, có hình dáng, có
sắc độ nhợt nhạt; tình yêu tan vỡ đã lâu nhưng vẫn còn mang dấu ấn của nỗi khổ
đau chưa dứt. Rất hay.
Ngày sau còn gặp, dáng
tình xanh xao...
Trách ai-ai trách... biết
mình mất nhau.
Anh đi phương đó, Tôi
về phương nầy!
Ngậm ngùi tự hỏi! Ai
buồn hơn ai!?
Khổ thơ thứ ba:
Ngủ đi, Anh sẽ quên. Tôi không thể
nào ngủ được, dằn vặt chuyện cũ...trong nỗi cô đơn. Kỷ niệm Tình xưa giờ như
nổi trôi, không phương hướng (lênh đênh), chừng như ai đã quên mất rồi (mấy mùa
mưa tuôn).
Ngủ đi Anh ơi! Mai sáng
quên tình.
Thôi ngủ Tôi ơi! Sáng
mai một mình!
Về nơi hẹn cũ, ru tình
lênh đênh
Tình si một thưở...mấy
mùa mưa tuôn.
Khổ thơ cuối:
Tâm tình của em. Đời em (cõi) trĩu
nặng, "trên vai em buồn", biết bao năm tháng, (nắng nghiêng); nỗi
buồn quằn quại vẫn miết trên vai!
. Ru gió cát (phong trần,[4] cảnh nghèo hèn vất vả để
xây dựng sự nghiệp cho mình) thì hơi xa vời (biển đời mông mênh).
. Ru tình rất khó anh à. Nghe đời
chông chênh; “chông” là nguy hiểm; “chênh” là nghiêng lệch; khó có thể yên bình
như xưa.
. Ru Tôi Ru Anh, đã lỡ rồi chúng ta cùng “ru với nhau” chỉ còn là những
tình cảm rộn ràng trong lòng như những con sóng dâng lên... rồi tan như những
bọt nước… như những cánh hoa trắng vô định trôi về đâu? [5]
. Ru tôi Ru anh, trái đất tròn, cơ duyên
cuối cùng gặp lại nhau, chỉ còn là "sóng lòng dâng lên" mà thôi! Thật
rất tâm lý! Thật rất đúng... trong đời thường! Mà có còn gì nữa đâu! Ván đã
đóng thuyền! [6]
Nói nghe se lòng quá! Nhưng cao niên
rồi, ai cũng có cháu nội, cháu ngoại đùm đề... có người "giữ cửa". Có
muốn phiêu lưu nối lại tình xưa... chẳng thể được nào!!! Như vậy đi! Một
thoáng "sóng lòng dâng lên" để rồi thanh thản... an phận mình, như
"con mắt còn có đuôi" [7]
Bài thơ với một số sáng tạo ngôn ngữ tuyệt vời, với nhiều nhạc điệu khả ái, duyên dáng, hấp dẫn, với ý thơ như tâm tình của một người từng trải đã thể hiện một sắc thái biểu cảm không những riêng biệt, mà còn như rạt rào một cách ứng xử chung của một thế hệ, một nỗi lòng của tình yêu lứa đôi: Thương hoài ngàn năm. [8] Nói như vậy, tức là tôi rất thú vị với bài thơ "Ru Tôi... Ru Anh... của một nhà thơ trẻ ở Hóc Môn.
Thân mến, Ngân Triều {
Chú thích:
[1] Lời bài hát Ru
tình, Trịnh Công Sơn.
[2] Lời bài hát Ru Ta ngậm ngùi,
Trịnh Công Sơn.
[3] ru: an ủi, làm cho lắng đọng,
thanh thản, lãng quên.
[4]
Phong trần: gió và cát bụi:
Phong trần
mài một lưỡi gươm
Những phường giá áo túi cơm sá gì
Kiều- Nguyễn Du, 阮攸, (1765-1820), câu
2445-2446.
Hoa trôi man mác, biết là về đâu?
Kiều ở Lầu Ngưng Bích, ĐTTT, Nguyễn Du, 阮攸, (1765-1820), câu 1049-1050).
6] Cá cắn câu biết đâu mà gỡ,
Chim vào lồng biết thuở nào ra?
Ca dao
[7] Tình Giaø (Tình già)
Tác giả: Phan Khôi, (1887-1959)
Hai mươi bốn năm xưa,
Một đêm vừa gió lại vừa mưa.
Dưới ngọn đèn mờ, trong gian nhà nhỏ,
Hai cái đầu xanh kề nhau than thở:
- Ôi đôi ta, tình thương nhau thì vẫn nặng,
Mà lấy nhau hẳn là không đặng,
Để đến nỗi, tình trước phụ sau,
Chi cho bằng sớm liệu mà buông nhau.
- Hay! mới bạc làm sao chớ?
Buông nhau làm sao cho nỡ!
Thương được chừng nào hay chừng nấy,
Chẳng qua ông Trời bắt đôi ta phải vậy!
Ta là nhân ngãi, đâu phải vợ chồng.
Mà tính việc thủy chung?
*
Hai mươi bốn năm sau.
Tình cờ đất khách gặp nhau.
Đôi cái đầu đều bạc.
Nếu chẳng quen lung đố nhìn ra được.
Ôn chuyện cũ mà thôi.
Liếc đưa nhau đi rồi,
Con mắt còn có đuôi.
Phong Hóa, 24
janvier 1933, Phan Khôi, (1887-1959).
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét