Chủ Nhật, 21 tháng 6, 2026

Đã trót yêu rồi, thơ Đạm Phương, Saigon; lời bình Ngân Triều.

 

Bài [18]

Ñaõ troùt yeâu roài

                                                     vkp. Đạm Phương

Cảm tác từ bài: Còn vương nỗi nhớ (vhp. Hải Vân

Em tưởng đâu rằng sẽ ghét anh,

Nhưng sao vẫn nhớ, nhớ vô ngần.

Nhất là những lúc mưa buồn vắng,

Nức nở âm thầm, lệ chảy quanh.

*

Mưa bụi đô thành mưa quá lâu,

Khóc than tiễn biệt mối tình đầu.

Mưa vui với kẻ nhiều hạnh phúc,

Nhưng lại làm đau kẻ khổ sầu.

*

Em có ngờ đâu chuyện chúng mình,

Ngày nay dang dở bởi lầm tin.

Lời anh hay nói thề chung lối,

Nên để giờ đây khóc tuyệt tình.

*

Vừa biết tình yêu là ảo ảnh,

Thì trót yêu rồi biết nói sao?

Cố quên nhưng vẫn càng thêm nhớ,

Vì trót yêu rồi biết nói sao???֎

          Lời Bình, Ngân Triều:

          Chị vkp. Đạm Phương và các bạn thân mến,

          Bài thơ nầy, chị đã tỏ lòng đồng cảm với Chị vhp. Hải Vân... có thể là một tiếng nói đồng thanh tương ứng của những tâm hồn đồng cảnh ngộ... với một ý nghĩ... như là... sẵn sàng chấp nhận định mệnh... Một khi, tình yêu là một tiếng sét không cưỡng lại được, ta phó mặc cho tiếng thổn thức của con tim... Để rốt cục cuộc tình phải phân ly, con tim tan vở?!  Đã Trót Yêu Rồi thì phải cam chịu và đành lòng như đón nhận một số mệnh tất định.

(1)  Bốn câu đầu là tâm lý phức tạp của nữ giới:

                                         Em tưởng đâu rằng sẽ ghét anh,

Nhưng sao vẫn nhớ, nhớ vô ngần.
Nhất là những lúc mưa buồn vắng,

                                        Nức nở âm thầm, lệ chảy quanh.

          Quả rất là chân thực... Tưởng là ghét nhưng không thể ghét - Tương tự, tưởng là quên đi nhưng sao vẫn nhớ mà nhớ vô ngần; cực kỳ, không gì bằng; rồi nức nở trong tiếng khóc từng cơn, không thể ngăn lại hay kìm được... do quá xúc động/ âm thầm lặng lẽ, một mình mình biết, một mình mình hay, không thể tỏ lòng cho ai biết cả! Nhất là những lúc cô đơn, mưa buồn, hiu quạnh, vắng vẻ và những giọt tủi ... ướt mi.

          Bốn câu thơ cực tả chiều sâu tâm lý nữ giới rất hay, như có ai đó đã nói: "Con gái nói có...là không” và ngược lại... được phản ánh khá chân thật, nếu không nói, rất duyên dáng, trữ tình.

          (2) Đọc tiếp, mưa cũng như tâm hồn tôi, khi tình đầu đà vỗ cánh bay xa:

Mưa bụi đô thành mưa quá lâu,
Khóc than tiễn biệt mối tình đầu.
Mưa vui với kẻ nhiều hạnh phúc,
Nhưng lại làm đau kẻ khổ sầu.

          Tác giả đề cập đến Mưa, một ẩn dụ cho nỗi buồn của mình.  Mưa bụi đô thành... mưa quá lâu, mưa ngoài phố, như mưa trong lòng tôi... để tiễn biệt mối tình đầu.

          Tứ thơ có phong cách như bài thơ “Il pleure dans mon coeur” của Paul Verlaine (1844-1896), thi sĩ Pháp nổi tiếng tk XIX...

Ảnh có chứa cây, hoa

Mô tả được tạo tự động

Quelle est cette langueur! Qui pénètre mon coeur. Paul Verlaine (1844-1896)

 Bao khắc khoải vời vợi, Chở hồn tôi chơi vơi. Ngân Triều

+ Il pleure dans mon coeur,
Comme il pleut sur la ville.
Quelle est cette langueur!
Qui pénètre mon coeur.

*

Ô bruit doux de la pluie

Par terre et sur les toits!

Pour un coeur qui s’ennuie.

Ô le chant de la pluie!

*

Il pleure sans raison

Dans ce coeur qui s’écoeure.

Quoi!  Nulle trahison?

Ce deuil est sans raison.

*

C’est bien la pire peine

De ne savoir pourquoi

Sans amour et sans haine

Mon coeur a tant de peine!

                                       Paul Verlaine (1844-1896)

***

Xin dịch khổ thơ đầu:

+ Il pleure dans mon coeur,
Comme il pleut sur la ville.
Quelle est cette langueur!
Qui pénètre mon coeur.

[1] Trôøi Möa Trong Tim Toâi

Trời mưa trong tim tôi,

Như mưa ngoài đường phố

Nỗi buồn nào không thôi

Day dứt mãi lòng tôi?

Thái Bá Tân dịch

[2] Nieàm Khaéc Khoaûi Naøo

Mưa trong lòng

Như mưa ngoài thành phố

Niềm khắc khoải nào

Đang lẻn vào tim tôi?

Yên Hà dịch

[3] Chôû Hoàn Toâi Chôi Vôi

Bao giọt đắng lòng tôi,

Mưa rơi rơi, thành phố

Bao khắc khoải vời vợi,

Chở hồn tôi chơi vơi.

                                    Ngân Triều dịch

Mưa rơi.  Mưa rơi… với tôi... là cả một cảnh đeo sầu, một khung trời buồn nhớ... của hồn tôi vời vợi thương đau…

(3) Tiếp theo: Lý do và đau khổ trong tình yêu lừa dối:

 Em có ngờ đâu chuyện chúng mình
Ngày nay dang dở bởi lầm tin
Lời anh hay nói thề chung lối
Nên để giờ đây khóc tuyệt tình

Đó là "Em có ngờ đâu” về chuyện của chúng mình.  Bởi em lầm tin anh, cho nên bây giờ phải khổ đau trong dang dở. Dù anh đã thề thốt, thề chung lối; nhưng đó chỉ là những lời mật ngọt! Thế là, tình yêu... đà bay bổng mất... anh nỡ rẽ dây cương lén lút phương nào [1]! Để cho em lạc lối, bơ vơ trong đẫm lệ, hiểu ra là đã bị phụ bạc, dứt tình, khóc tuyệt tình. Đó chính là những nỗi đắng lòng trong hối tiếc, do lầm lỡ, cả tin của một người con gái trong trắng, thơ ngây.

(4) Cuối cùng, một bài học trong tình trường đầy mâu thuẫn và cam lòng; đắm đuối trong vị đắng tình yêu mà không nói nên lời:

 Vừa biết tình yêu là ảo ảnh

Thì trót yêu rồi biết nói sao?

Cố quên nhưng vẫn càng thêm nhớ...

Vì trót yêu rồi biết nói sao???

Khi đã biết tình yêu đó không chân thực, ảo ảnh, nhưng đã trót yêu rồi, nên đành phải cam phận, chấp nhận... trong hối tiếc...trong cố quên... vậy mà không thể nào quên được mà vẫn càng thêm nhớ... Đã yêu, phải chăng Đố ai gỡ mối tơ mành cho xong [2]!  Hai câu thơ nhấn mạnh, lái đi lái lại giai điệu nỗi lòng mình, trong khuôn khổ của một luận cứ cam chịu và đành lòng, cam lòng… theo lý lẽ của con tim: biết rằng tình anh là giả dối, nhưng đã yêu anh rồi, em biết phải nói gì đây? Làm sao nói được nên lời! Vì trót yêu rồi biết nói sao? Dan díu một mối tơ lòng, mà không thể nào gỡ rối! Cố quên nhưng vẫn càng thêm nhớ… Có ai biết được rằng:

L'amour est un champs parsemés des fleurs,
Personne n'y entre de verser des pleurs"

        Tình yêu, một cánh đồng hoa,

Đố ai vào đó, khỏi sa lụy sầu.

Đau khổ quả là qui luật muôn thuở của tình yêu?  Đã trót yêu rồi phải chăng là một điểm sáng mong manh về tâm tình buồn của tình yêu trắc trở, chia ly? Điều đó không chỉ là dư âm đồng vọng của tiếng tơ lòng não nuột riêng tư, cất cao một tứ thơ đa sầu đa cảm, trầm lắng bằng những âm vực khả ái mà còn là một điệp khúc bất hủ, văng vẳng một tiếng nói chung thiết tha của tình yêu đôi lứa muôn nơi và muôn thuở. ֎

NgânTriều

♪♫♪



[1] Cảnh Kiều mắc lừa Sở Khanh. Sở Khanh mưu với Tú Bà, ban đêm dẫn Kiều đi trốn, nửa đường Sở Khanh lẻn mất, Kiều bị Tú Bà bắt lại, sau đó, ép Kiều phải tiếp khách:
                                                                 Nàng càng thổn thức gan vàng,

Sở Khanh đã rẽ dây cương lối nào.

        Một mình khôn biết làm sao,

Dặm rừng bước thấp bước cao hãi hùng.

                                        Kiều, Nguyễn Du, (1766-1820),  câu 1125-1128.

[2]     Cho hay là thói hữu tình,

Đố ai gỡ mối tơ mành cho xong.

                                       Kiều, Nguyễn Du, (1766-1820), câu 243-244

Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét