Thứ
sáu, 5 tháng 6 năm 2015
Bài số [99] Về Thăm Lại Trường
Xưa
Thơ Nguyễn Cang; Cảm đề Ngân
Triều
|
Cảnh cũ đã hiện ra ngay trước mắt, Còn em đang lưu lạc phương trời nào? |
Cảm tác nhân đọc bài thơ "Hoàng Hạc
Lâu" của Thôi Hiệu và mượn ý từ bài hát "Màu hoa bí”.[1] Để nhớ trường xưa nơi tôi ngồi học lúc tuổi thơ... giờ
tìm đâu thấy! Nguyễn Cang.
♥ Xin tham khảo bài thơ Đường tuyệt bút mà Lý Bạch cũng phải ngưỡng mộ. (NT). [2]
Lầu Hoàng Hạc ở phía Tây Nam thành Vũ Xương. Google
Hoàng Hạc lâu 黃鶴樓
此地空餘黃鶴樓。
黃鶴一去不復返，
白雲千載空悠悠。
晴川歷歷漢陽樹，
芳草萋萋鸚鵡洲。
日暮鄉關何處是，
煙波江上使人愁。
☆
Phiên
âm
Hoaøng Haïc Laâu
Hoàng Hạc lâu, Thôi Hiệu: 崔顥, (704-754).
Tích
nhân dĩ thừa hoàng hạc khứ,
Thử địa không dư Hoàng Hạc lâu.
Hoàng hạc nhất khứ bất phục phản,
Bạch vân thiên tải không du du.
Tình xuyên lịch lịch Hán Dương thụ,
Phương thảo thê thê Anh Vũ châu.
Nhật mộ hương quan hà xứ thị?
Yên ba giang thượng sử nhân sầu.
☆
Dịch
nghĩa
Laàu Hoaøng Haïc (Lầu Hoàng Hạc)
Người
xưa đã cưỡi hạc vàng bay đi,
Nơi đây chỉ còn lại lầu Hoàng Hạc.
Hạc vàng một khi bay đi đã không bao giờ trở lại,
Mây trắng ngàn năm vẫn phiêu diêu trên không.
Mặt sông lúc trời tạnh, phản chiếu cây cối Hán Dương rõ mồn một,
Cỏ thơm trên bãi Anh Vũ mơn mởn xanh tươi.
Trời về chiều tối, tự hỏi quê nhà giờ nơi đâu?
Trên sông khói toả, sóng gợn, khiến người sinh buồn!
☆
(1) Bản dịch của Ngô Tất Tố, 吳必做, (1893 –1954)
Người
xưa cưỡi hạc đã lên mây,
Lầu hạc còn suông với chốn này.
Một vắng hạc vàng xa lánh hẳn
Ngàn năm mây bạc vẩn vơ bay.
Vàng gieo bên Hán, ngàn cây hửng
Xanh ngắt Châu Anh, lớp cỏ dày.
Trời tối quê nhà đâu tá nhỉ?
Đầy sông khói sóng gợi niềm tây!
(2) Bản dịch của Tản Đà 傘沱 (1889 – 1939)
Hạc vàng ai cưỡi đi đâu?
Mà
nay Hoàng Hạc riêng lầu còn trơ.
Hạc vàng đi mất từ xưa,
Nghìn năm mây trắng bây giờ còn bay.
Hán Dương sông tạnh cây bày,
Bãi xưa Anh Vũ xanh dày cỏ non.
Quê hương khuất bóng hoàng hôn.
Trên sông khói sóng cho buồn lòng ai?
Trích trên Thi viện.
☆☆☆
(Về Thăm Lại Trường Xưa)
Chiều cuối Hạ tôi
về thăm trường cũ
Nơi một thời tuổi
nhỏ học ở đây
Sáu mươi năm ôm kỷ
niệm thật đầy
Theo vận nước bồng
bềnh trôi muôn ngã
Đâu thể nào quên
những ngày êm ả
Mái trường yêu
hình ảnh của ngày thơ
Bao năm qua còn đó
tuổi dại khờ
Cho mãi đến giờ vẫn
hằn nỗi nhớ!
Ngoài kia
“Hoa Lim” [3] vàng đang rực
nở
Theo gió
đong đưa ngập cả sân trường
Trước mái
hiên còn đọng dáng em thưong
Trang sách
cũ ghi vần thơ dệt mộng
Tôi trở lại
đây một chiều gió lộng
Như thấy người
xưa, ánh mắt thơ ngây
Tóc xỏa vai
gầy vạt nắng bay bay
Áo trắng phất phơ, lá lay [4] xào xạc [5]
Chiều dần xuống
hương “Hoa Lim” thơm ngát
Nhớ lúc tan trường
anh bước theo em
Đuổi bướm tung
tăng nắng đổ bên thềm
Bướm bay mất em
rưng rưng nước mắt
Anh đền em Hoa Bí vàng mới ngắt
Thay con bướm
vàng, thương nhớ mênh mang
Nay trường xưa Hoa
Bí vẫn nở vàng
Nhưng thiếu em,
anh ngỡ ngàng héo hắt
Cảnh cũ đã hiện ra
ngay trước mắt
Còn em đang lưu lạc
phương trời nào?
Em thiên thần có lạc
chốn trăng sao?
Nghe vang mãi giọng
ngọt ngào em hát
Hoa Bí tươi
màu, trời xanh bát ngát
Tôi lặng nhìn hoa,
thương mối tình đầu
Trường cũ giờ, có
phải Hoàng Hạc Lâu?
Bướm vàng bay mất
còn đâu tìm thấy?!
Nguyễn Cang{
♫ Dieãn
vaên xuoâi, (Diễn văn xuôi), Ngân Triều
♪
Thế là như lá rụng về cội, trong một buổi chiều cuối Hạ,
tôi đã quay về thăm trường cũ,
Nơi mà một thời
thơ ấu, tôi đã học hành nơi đây.
Biết bao kỷ niệm
thật đầy trong kí ức trải qua 60 năm
phiêu linh,
Khi tôi trôi theo vận
nước bồng bềnh cuốn phăng muôn ngã.
♪ Cho dẫu thế nào, tôi không bao giờ quên
những tháng ngày êm ả,
Những hình ảnh của một thời thơ ấu nơi mái trường
yêu dấu ngày xưa.
Những kỷ niệm của một thời dại khờ như còn
đọng mãi,
Cho đến tận bây giờ vẫn hằn sâu trong tôi
những nỗi nhớ miên man.
♪ Trên sân trường, những vạt Hoa Lim vàng
đang rực rỡ nở đầy,
Hoa Lim đong đưa, rung ninh theo làn gió
thoảng.
Mường tượng như hình dáng người em gái
đáng yêu đứng trước mái hiên ngày nào,
Lòng bồi hồi, tôi chợt nhớ đến những trang
sách cũ mà tôi gởi cho em, có ghi những vần thơ dệt mộng.
♪ Hôm nay, tôi trở về mái trường xưa
trong một buổi chiều gió lộng.
Như còn mường tượng ánh mắt thơ ngây của người xưa
Với tóc xỏa ngang, đôi vai gầy, tóc mây bay bay trong nắng
ấm,
Với tà áo trắng hay hay, phất phơ, tung bay rộn ràng trong gió
nhẹ.
♪ Làm sao quên được,
có một buổi chiều tà, trong sân trường, Hoa Lim thơm ngát,
Đó là lúc tan trường,
tôi bước theo em.
Chỉ còn đôi ta
tung tăng bắt bướm trong nắng chiều đổ xuống bên thềm,
Khi đuổi theo con
bướm bay mất, em giận mình, rưng rưng nước mắt.
♪ Tôi liền đền em một Hoa Bí vàng mà
tôi mới ngắt,
Thay cho con bướm
vàng để thương nhớ mênh mang.
Hôm nay, trường
xưa vẫn còn Hoa Bí nở vàng,
Nhưng không biết
bóng người xưa đã ở phương trời nào, để lòng tôi bỗng se lòng ngơ ngẩn buồn
tênh. [6]
♪ Cảnh hôm nay vẫn
là cảnh cũ của ngày xưa,
Thế mà em đang lưu
lạc ở tận phương trời nào?
Phải chăng, em là
thiên thần đang lạc chốn trăng sao,
Để cho tôi vẫn mãi
nghe tiếng ca ngọt ngào trong tâm tưởng.
♪ Kìa! Hoa Bí khảm vàng trên đất; trời xanh bao
la, mênh mông,
Tôi lặng nhìn hoa
mà thương nhớ mối tình đầu.
Mái trường xưa nào
phải là Lầu Hoàng Hạc,
Để lòng tôi vẫn mãi tiếc thương con bướm vàng đã bay mất tận cuối trời mơ.
Ngaân Trieàu Caûm Ñeà
Ngân Triều cảm đề
♥
Trường
xưa cuối Hạ nắng hanh,
Một thời thơ ấu học hành nơi đây.
Sáu mươi năm, kỷ niệm đầy,
Nổi trôi vận nước lạc loài muôn phương.
♥ Làm sao quên những dư hương,
Đáng yêu hình ảnh mái trường ngày thơ.
Bao năm tuổi mộng dại khờ,
Khắc sâu nỗi nhớ đến giờ buốt tim!
♥
Sân trường rực rỡ “Hoa Lim”,
Đong đưa theo gió vàng trên sân trường.
Bồi hồi tưởng dáng em thương,
Nhớ trang sách cũ, mộng thường dệt
thơ.
♥ Gió lộng, về mái trường mơ,
Ngẩn ngơ ánh mắt ngây thơ những ngày.
Vai gầy xỏa tóc mây bay,
Phất phơ áo trắng hay hay rộn ràng.
♥
Sao quên được, buổi chiều vàng,
Hoa Lim thơm ngát không gian êm đềm.
Bướm bay nắng xuống bên thềm,
Bướm em bay mất, mi mềm rưng rưng.
♥ Đền em Hoa Bí, người dưng!
Hoa như con bướm tần ngần [7]
nhớ thương.
Bí xưa vẫn nở bên trường,
Người xưa biền biệt về phương trời nào.
♥ Cảnh xưa cảnh vẫn đeo sầu,
Em đang lưu lạc phương nào lao đao!
Thiên thần ngự bến trăng sao?
Chừ nghe tiếng hát ngọt ngào trăm năm.
♥ Hoa vàng đất, trời xa xăm,
Nhìn hoa thương nhớ ngàn năm tình đầu.
Trường xưa nào phải Hạc Lầu,
Tiếc thương con bướm, còn đâu bây giờ?!
Ngân
Triều{
Chú thích: [1] Trích một đoạn
lời bài hát Màu hoa bí, Võ Đông Điền:
Nay bí trổ hoa vàng
Về lại trường xưa nay bí trổ hoa vàng
Bâng khuâng chợt nhớ sắc hoa xưa
Hoa vẫn tươi màu
Mái trường xưa có là Hoàng Hạc Lâu
Biết tìm con bướm vàng giờ ở đâu
[2] Hoàng Hạc
Lâu là bài thơ nổi tiếng của Thôi Hiệu,崔顥, (704-754), một nhà thơ thời nhà Đường. Tương truyền
rằng, Lý Bạch khi đến Hoàng Hạc
Lâu định
làm thơ, đã thấy thơ Thôi Hiệu đề trên vách, đọc xong, vứt bút, ngửa mặt than rằng:
|
眼前有景道不得, 崔顥題詩在上頭. Nhãn tiền hữu cảnh đạo bất đắc, Thôi Hiệu đề thi tại thượng đầu. “Trước
mắt thấy cảnh, nhưng không thể diễn tả được. Vì
Thôi Hiệu đã đề thơ ở trên đầu”. |
[4] Lá lay:
cắc cớ, trớ trêu, là lạ, hay hay
[5] Xào xạc:
xột xạc, nhộn nhịp, rộn ràng.
[6] Đồng điệu với
2 câu thơ của Thôi Hộ, 崔護 (? - ?).
Nhân diện bất tri hà xứ khứ,
Đào hoa y cựu tiếu Đông phong.
Đề tích sở
kiến xứ, Thôi Hộ崔護 (?
- ?).
(Thôi
Hộ, 崔護, tự
Ân Công, 殷功,
người ở Bác Lăng là một thi nhân đời Trung Đường. Chưa thấy có tài liệu nào nói
về năm sinh năm mất của ông. Thôi Hộ đỗ tiến sĩ năm Trinh Nguyên thứ 12 (796),
làm quan đến Lĩnh Nam tiết độ sứ. Thơ ông Toàn Đường thi còn chép 6 bài, trong
đó bài Đề tích sở kiến xứ hay còn gọi Đề Đô thành Nam trang được
lưu truyền rộng rãi nhất).
Mặt người chẳng biết phương trời,
Hoa đào năm ngoái đang cười gió Xuân.
(Có bản chép là “Xuân phong” 春風, nghĩa là gió
Xuân, không biết nguyên tác viết như thế nào; Đông phong, 東風 là gió mùa Xuân vì ở Trung Quốc, mùa Xuân thì gió thổi từ hướng
Đông tới).
Lại càng mê mẩn tâm thần,
Lại càng đứng lặng tần ngần chẳng
ra.
Kiều, Nguyễn
Du, (1765-1820), câu 101-102. (Kiều viếng mộ Đạm Tiên)
