Bài [75] Mưa Tháng Ba Mưa Hoài Không Tạnh! Thơ Mỹ Trinh Firenze, Italia/ Lời bình bè bạn.

 Bài [75] Mưa Tháng Ba Mưa Hoài Không Tạnh!

Thơ Mỹ Trinh Firenze, Italia/ Lời bình bè bạn.                            

            Tháng ba về chạm sầu cơn mưa đổ,
                                    Xuân phập phồng thay áo mới ngàn hoa. Ảnh GoogleDưới cùng của Biểu mẫu

      Möa thaùng Ba möa hoaøi khoâng taïnh!

Mưa tháng Ba mưa hoài không tạnh

Tháng Ba về chạm sầu cơn mưa đổ,
Xuân phập phồng thay áo mới ngàn hoa.
Nắng len lén chực chờ ngoài cánh cửa,
Một đôi lần không đủ ấm bờ vai.

Đã lâu rồi không có bóng dáng ai,
Buồn lặng lẽ xếp thơ vào rương áo.
Những Xuân xưa để lại mùi hương thảo,
Những nẻo đường rẽ lối ngóng trông nhau.

Đếm không hết những tháng Ba mưa bụi,
Mưa hoài mưa trên núi dưới vùng sâu.
Phố tức tưởi trở mình nghe tiếng nấc,
Tìm quanh co u ẩn chỉ sương mù.

Tháng Ba về với câu hát lời ru,
Với thương nhớ mù trời mưa nước mắt.
Xuân qua rồi chỉ còn là khoảnh khắc,
Giọt dư hương gói lại ủ trong lòng.

                                                            Mỹ Trinh {

1-    My Trinh Mưa từ tháng 2 kéo đến tháng 3 vẫn chưa tạnh. Ngày nào cũng mưa. mưa và mưa... Chán quá! Hôm nay được chút nắng đến chiều lại bắt đầu mưa. Nghe nói cuối tuần này cũng sẽ mưa 

2-    My Trinh Vinni Chauc: Bắt đầu từ tháng 2 rồi Vinni. Mưa khoảng tháng nay rồi! 

3-    Dalan Hoang hay quá nàng thơ ơi 

4-    My Trinh Muahhhh em Dalan Hoang 

5-    Lời bình, Ngân Triều:

          Xin được phân tích tứ thơ:

          Khổ 1:

          Tứ thơ đơn sơ gồm những từ ngữ gợi cảm đã tô chuốt cho khổ thơ vàng óng mượt mà.

          Những hình thức tu từ nhân hóa như chạm sầu, phập phồng và len lén khơi gợi rất nhiều cảm xúc thẩm mỹ cho người đọc:

          Tháng Ba về chạm sầu cơn mưa đổ

          -Mưa tháng Ba ở đâu?

          -Mưa ở tận khoảng trời sầu.

Tháng Ba về, đưa tay chạm đến nên mưa cứ đổ xuống, đổ xuống. Mưa ở trời sầu, cứ mỗi lần mưa đổ xuống là nỗi buồn giăng khắp nhân gian. Mưa hoài không tạnh hay là cớ sao những nỗi buồn cứ tràn ngập mãi hồn tôi?

                                        Xuân phập phồng thay áo mới ngàn hoa

          -Mùa Xuân về với những vạt hoa nở, đầy màu sắc như phồng lên (phập phồng) khắp nơi, như đang mặc chiếc áo mới ngàn hoa, thay cho mùa Đông ảm đạm buốt giá, lạnh lùng.

                                                Nắng len lén chực chờ ngoài cánh cửa                                                                                   Một đôi lần không đủ ấm bờ vai

          Tháng Ba, trời hay thay đổi, trời đầy mây che, nên chàng hay nàng nắng cứ len lén, cứ chực chờ ngoài cánh cửa, để rồi “một đôi lần không đủ ấm bờ vai” … thì rất thi vị, như lưa thưa ai lén đến cùng ai, chờ ai ngoài cánh cửa để rủ ai đi đến chỗ hẹn hò.

          Những chi tiết của “tháng ba về”, có mưa; nàng Xuân đến, với áo mới ngàn hoa; có chàng nắng “len lén chực chờ ngoài cánh cửa” đã minh họa một bức tranh làm nền khả ái. Có phải bức tranh làm nền ở đây vừa là một bức tranh thiên nhiên ngoạn mục, vừa là một bức tranh tâm trạng thi vị, chan chứa sầu thương? Câu hỏi đó, cũng chính là câu trả lời vậy.

          Tiếp theo là tâm trạng của nhân vật trữ tình:

          Một tâm trạng cô đơn, lẻ loi, một mình một bóng, cất hết nguồn thơ vào rương áo lặng thầm.

           Hồi tưởng những Xuân xưa, trước khi chia ly lưu luyến, phải chăng chỉ còn đượm mãi mùi hương thảo, một mùi thơm rất tuyệt của cỏ nội hoa ngàn, bát ngát tình quê.

          Những cơn mưa bụi rất nhiều, rất nhiều không sao đếm hết; những tháng Ba mưa bụi, đã nhiều năm rồi trôi qua trong đời. Mưa mãi, mưa hoài khắp nơi!
Mưa cả trên thành phố đang thức dậy cho ngày mới, một thành phố có một người đang chất chứa nhiều sầu tư, u uất trong lòng và đang nức nở trong những tiếng nấc, cơ hồ như trải rộng và vang xa… nhưng nào ai biết, nào ai hay… phố chỉ có sương mù, giăng thành sầu khắp lối, làm đau nhói tim tôi, như tứ thơ nổi tiếng của một thi sĩ Pháp tkXIX:

 Il pleure dans mon coeur

Il pleure dans mon coeur,
Comme il pleut sur la ville.
Qu’elle est cette langueur!
Qui pénètre mon coeur.
               Paul Verlaine (1844-1896)
Dịch thơ:
(1) Nieàm khaéc khoaûi 

(Niềm khắc khoải nào)

Mưa trong lòng
Như mưa ngoài thành phố,
Niềm khắc khoải nào
Đang lẻn vào tim tôi.
                                Yên Hà dịch

 

(2) Chôû hoàn toâi chôi vôi.

(Chở hồn tôi chơi vơi)

Bao giọt đắng lòng tôi,
Mưa rơi rơi thành phố.
Bao khắc khoải vời vợi,
Chở hồn tôi chơi vơi.
                           Ngân Triều dịch.

          Cuối cùng, qua khổ thơ cuối, nhân vật trữ tình tỏ ra rất chững chạc bản lĩnh trong nỗi niềm sầu tư. Son sắt lưu thơm những kỷ niệm không bao giờ quên:
                                         Tháng Ba về với câu hát lời ru,
                                         Với thương nhớ mù trời mưa nước mắt.
                                         Xuân qua rồi chỉ còn là khoảnh khắc,
                                         Giọt dư hương gói lại ủ trong lòng.         

          Câu 2 là định ngữ câu 1.
          Câu 3 nhấn mạnh chủ đề
          Câu 4: như tóm tắt mấy câu trên để giới thiệu nhân vật trữ tình.

          Những kỷ niệm ấy, giờ chỉ như những giọt mưa thơm còn lại (giọt dư hương), vẫn ủ mãi trong lòng ai. (Mượn từ ngữ của MT).

          Gioït dö höông 

          (Giọt dư hương)
Giot mưa nào còn đọng lại mùi hương?
Xin gói lại, ủ trong tim, nỗi nhớ.
Xuân qua rồi hay tuổi Xuân bỡ ngỡ,
Chìm trong mưa, mưa nước mắt nhớ thương.
                                                                Ngân Triều.         

Tóm lại,

Mưa Tháng Ba Mưa Hoài Không Tạnh!
Bi khúc buồn, còn đó nỗi đau?
Trích ảnh minh họa Và mưa...của Mỹ Trinh {

Ru tôi, Ru Anh, Thơ Hồ Thị Hoàng Oanh, lời bình Ngân Triều,

 

Thứ Năm 24 Tháng 4 Năm 2014

Bài [77] Ru Tôi... Ru Anh...

Thơ Hồ Thị Hoàng Oanh, lời bình Ngân Triều.

          Đọc bài thơ "Ru Tôi Ru Anh" của Hồ Thị Hoàng Oanh, tôi liên tưởng ngay đến hai khúc ca Ru Tình và Ru Ta ngậm ngùi của Trịnh Công Sơn.

. Ru Tình thì khỏi phải nói, nó tự nói lên tình yêu thăng hoa tuyệt vời:

Ru em đầu cơn gió, em hong tóc bên hồ.                                                                           

Khi sen hồng mới nở, nụ đời ôi thơm quá

Ru em tình khi nhớ, ru em tình lúc xa

Ru cho bầy lá nhỏ, rụng đầy một mùa Thu

Và cuối bài hát như một lời tỏ tình duyên dáng, si mê:

Ru em tình như lá, trăm năm vẫn quay về

Môi em là đốm lửa, cuộc đời đâu biết thế

Xin em còn đâu đó, cho tôi còn tiếng ru

Ru em ngồi yên đấy, tôi tìm cuộc tình cho [1]

          Như lá rụng về cội, như đốm lửa ngất ngây...tôi vẫn mãi ru...cho em và tôi tìm cuộc tình giúp cho em (như một ông Mai làm mai em cho tha nhân, cuối cùng thương em quá nên ông làm mai em với... ông Mai... thật là khéo nói và duyên dáng).

          . Ru Ta ngậm ngùi thì ngược lại. Tình yêu cất cánh, dang dở, chia xa... để chỉ còn trong ta những nỗi đau đớn ngùi thương hay chỉ còn trong ta những thành sầu, thương nhớ, cô đơn, mông mênh:

                                        Người về soi bóng mình,

                                        Giữa tường trắng lặng câm.

                                        Có đường phố nào vui, cho ta qua một ngày.

                                        Có sợi tóc nào bay, trong trí nhớ nhỏ nhoi.

                                        Không còn, không còn ai, ta trôi trong cuộc đời.

                                        Không chờ, không chờ ai.

                                        Em về, hãy về đi, ta phiêu du một đời,

                                        Hương trầm có còn đây, ta thắp nốt chiều nay,

                                        Xin ngủ trong vòng nôi, Ta Ru Ta Ngậm Ngùi,

                                        Xin ngủ dưới vòm cây.[2]

          Đời người thì vui ít, buồn nhiều. Tình yêu cao trào hay thoái trào, luôn luôn có những đau khổ đắng cay. Trong nỗi hụt hẫng, đau đớn nhất, chắc là những nỗi đau của cuộc tình tan vỡ mà người trong cuộc phải "Ru tôi Ru anh" để mong lành lặn những vết thương lòng... có thể trong vấp ngã... có thể do khách quan hay thành kiến xã hội.

          Ta hãy nghe Hồ Thị Hoàng Oanh bộc bạch một trường hợp, có thể là của tác giả hay thay lời muốn nói cho ai:                                    

Ru Toâi…  Ru Anh…

Ru Tôi... Ru Anh...

Tình thơ đã khép, anh ơi về thôi! 

Ru đời ru người, ru anh và tôi.
Thôi Tôi đừng khóc, thôi Anh đừng buồn!
Đem tình chôn kín, bên đồi nhớ thương.
*
Ngày sau còn gặp, dáng tình xanh xao...
Trách ai-ai trách...biết mình mất nhau.
Anh đi phương đó, Tôi về phương nầy!
Ngậm ngùi tự hỏi! Ai buồn hơn ai!?
*
Ngủ đi Anh ơi! mai sáng quên tình.
Thôi ngủ Tôi ơi! sáng mai một mình!
Về nơi hẹn cũ, ru tình lênh đênh,
Tình si một thưở...mấy mùa mưa tuôn.
*
Nắng nghiêng mấy cõi, trên vai em buồn,
Tôi ru gió cát, biển đời mông mênh.
Ru tình Anh nhé! Nghe đời chông chênh,
Ru ta Anh hỡi, sóng lòng dâng lên!

                                  Hoàng Oanh 5/4/2014 {

 *

         Lời bình Ngân Triều
         Khổ thơ thứ nhất:

          "Tình thơ" có phải chăng là mối tình đầu đời, thời thơ ấu? Hay mối tình thơ mộng, thi vị của lứa đôi? Tình ta dang dở rồi, anh ơi! “đã khép”. Ngoài ý muốn, “thôi anh ơi!” Mình hãy quay lại, hãy "về" với chính mình, Ta hãy tìm sự an ủi [3]. Hãy tự nhủ, không khóc không buồn, hãy quên đi (đem tình chôn kín). Có còn chăng là những kỷ niệm không bao giờ quên (bên đồi nhớ thương, một hình tượng cảm xúc trữ tình, sáng tạo, hàm súc).

Tình thơ đã khép, anh ơi về thôi! 

Ru đời ru người, ru anh và tôi.

Thôi Tôi đừng khóc, thôi Anh đừng buồn!

Đem tình chôn kín, bên đồi nhớ thương.

          Khổ thơ thứ hai:

          Tâm tư phát triển trong một logic: ngày sau... gặp nhau... dáng tình xanh xao... dẫu trách hay không... ta đã mất nhau rồi... hai người hai hướng... gặp nhau bồi hồi vết thương lòng... ai buồn hơn ai.

          Dáng tình xanh xao, có hình dáng, có sắc độ nhợt nhạt; tình yêu tan vỡ đã lâu nhưng vẫn còn mang dấu ấn của nỗi khổ đau chưa dứt. Rất hay.

Ngày sau còn gặp, dáng tình xanh xao...

Trách ai-ai trách... biết mình mất nhau.

Anh đi phương đó, Tôi về phương nầy!

Ngậm ngùi tự hỏi! Ai buồn hơn ai!?

          Khổ thơ thứ ba:

          Ngủ đi, Anh sẽ quên. Tôi không thể nào ngủ được, dằn vặt chuyện cũ...trong nỗi cô đơn. Kỷ niệm Tình xưa giờ như nổi trôi, không phương hướng (lênh đênh), chừng như ai đã quên mất rồi (mấy mùa mưa tuôn).

Ngủ đi Anh ơi! Mai sáng quên tình.

Thôi ngủ Tôi ơi! Sáng mai một mình!

Về nơi hẹn cũ, ru tình lênh đênh

Tình si một thưở...mấy mùa mưa tuôn.         

Khổ thơ cuối:

          Tâm tình của em. Đời em (cõi) trĩu nặng, "trên vai em buồn", biết bao năm tháng, (nắng nghiêng); nỗi buồn quằn quại vẫn miết trên vai!

          . Ru gió cát (phong trần,[4] cảnh nghèo hèn vất vả để xây dựng sự nghiệp cho mình) thì hơi xa vời (biển đời mông mênh).

          . Ru tình rất khó anh à. Nghe đời chông chênh; “chông” là nguy hiểm; “chênh” là nghiêng lệch; khó có thể yên bình như xưa.

          . Ru Tôi Ru Anh, đã lỡ rồi chúng ta cùng “ru với nhau” chỉ còn là những tình cảm rộn ràng trong lòng như những con sóng dâng lên... rồi tan như những bọt nước… như những cánh hoa trắng vô định trôi về đâu? [5]                                          

. Ru tôi Ru anh, trái đất tròn, cơ duyên cuối cùng gặp lại nhau, chỉ còn là "sóng lòng dâng lên" mà thôi! Thật rất tâm lý! Thật rất đúng... trong đời thường! Mà có còn gì nữa đâu! Ván đã đóng thuyền! [6]

          Nói nghe se lòng quá! Nhưng cao niên rồi, ai cũng có cháu nội, cháu ngoại đùm đề... có người "giữ cửa". Có muốn phiêu lưu nối lại tình xưa... chẳng thể được nào!!! Như vậy đi! Một thoáng "sóng lòng dâng lên" để rồi thanh thản... an phận mình, như "con mắt còn có đuôi" [7]

          Bài thơ với một số sáng tạo ngôn ngữ tuyệt vời, với nhiều nhạc điệu khả ái, duyên dáng, hấp dẫn, với ý thơ như tâm tình của một người từng trải đã thể hiện một sắc thái biểu cảm không những riêng biệt, mà còn như rạt rào một cách ứng xử chung của một thế hệ, một nỗi lòng của tình yêu lứa đôi: Thương hoài ngàn năm. [8]                                                                            Nói như vậy, tức là tôi rất thú vị với bài thơ "Ru Tôi... Ru Anh... của một nhà thơ trẻ ở Hóc Môn.

                                                                                                         Thân mến, Ngân Triều {

---

Chú thích:
[1] Lời bài hát Ru tình, Trịnh Công Sơn.

[2] Lời bài hát Ru Ta ngậm ngùi, Trịnh Công Sơn.

[3] ru: an ủi, làm cho lắng đọng, thanh thản, lãng quên.

[4] Phong trần: gió và cát bụi:

        Phong trần mài một lưỡi gươm

Những phường giá áo túi cơm sá gì

                                                                                               Kiều- Nguyễn Du, 阮攸, (1765-1820), câu 2445-2446. 

 [5]         Buồn trông ngọn nước mới sa

    Hoa trôi man mác, biết là về đâu?

    Kiều ở Lầu Ngưng Bích, ĐTTT, Nguyễn Du, 阮攸, (1765-1820), câu 1049-1050).

6]       Cá cắn câu biết đâu mà gỡ,

Chim vào lồng biết thuở nào ra?

   Ca dao

[7] Tình Giaø (Tình già)

Tác giả: Phan Khôi, (1887-1959)
Hai mươi bốn năm xưa,

Một đêm vừa gió lại vừa mưa.
Dưới ngọn đèn mờ, trong gian nhà nhỏ,
Hai cái đầu xanh kề nhau than thở:
- Ôi đôi ta, tình thương nhau thì vẫn nặng,
Mà lấy nhau hẳn là không đặng,
Để đến nỗi, tình trước phụ sau,
Chi cho bằng sớm liệu mà buông nhau.
- Hay! mới bạc làm sao chớ?
Buông nhau làm sao cho nỡ!
Thương được chừng nào hay chừng nấy,
Chẳng qua ông Trời bắt đôi ta phải vậy!
Ta là nhân ngãi, đâu phải vợ chồng.
Mà tính việc thủy chung?
*

Hai mươi bốn năm sau.

Tình cờ đất khách gặp nhau.
Đôi cái đầu đều bạc.
Nếu chẳng quen lung đố nhìn ra được.
Ôn chuyện cũ mà thôi.

Liếc đưa nhau đi rồi,
Con mắt còn có đuôi.
                                Phong Hóa, 24 janvier 1933, Phan Khôi, (1887-1959).

        [8] Thương hoài ngàn năm:

        Tóc mai sợi vắn, sợi dài,

Lấy nhau chẳng đặng... thương hoài ngàn năm.

                                                                                Ca dao