Bài số 9, Nhập An Bang, (Đến an Bang), Thơ chữ Hán HXH; Ngân Triều chú giải.

 

Bài số 9:
Nhaäp  An Bang

Hồ Xuân Hương

Lãng tích phong trần vị nhạ cương,
Phiêu linh thư kiếm nhập An Bang.
Cừ lô thiên địa tâm thiên lý,
Oa giốc sơn hà nhãn nhất soang (song).
Thi giá cảm vân sơn quỷ khấp,
Sầu thành liêu giả tửu binh hàng.
Hứng hàm dục tá Tinh châu tiễn,
Tiễn thử kỳ phong thuỷ bán giang.

Bản chữ Hán Ngân Triều soạn:

入安邦

浪跡風塵未迓繮

漂零書劍入安邦

渠爐天地心千里

蝸角山河眼一雙

詩價感雲山鬼泣

愁城僚者酒兵降

興含欲借倂州剪

剪此其風水半間

*

Chú giải

Lãng tích: 浪 跡,dấu chân đi lang thang.

phong trần: 風 塵,gió bụi, nỗi khó nhọc gian nan khi đi đường.

nhạ: 迓,đón rước nhau.

Cương: 繮, dây cương ngựa.

Phiêu linh: 漂零,lênh đênh, vất vả, khổ sở.

Cừ lô: 渠爐, cái lò lớn, cái bầu lớn.

Oa giốc (giác): 蝸角, cái sừng của con ốc sên.

Oa giốc sơn hà: 蝸角山河,Sách Trang Tử viết: trong cùng sừng con sên có những quốc gia có tên là Xúc và Man.

Hàng: 降,chịu phục tùng, chấp nhận.Hứng hàm: 興含Lưu hứng, nhân hứng

dục tá: 欲借, muốn mượn

Tinh châu tiễn: 倂州剪, cái kéoTinh Châu.

Tinh Châu tiễn: Thơ Đỗ Phủ đề tranh sơn thuỷ của Vương Tế có câu: "Sao lấy được chiếc kéo sắc châu Tinh, Cắt lấy Ngô Trung nửa sông núi".

*

Ngân Triều dịch:

Đi lang thang chưa ai đón rước lấy dây cương.

Lênh đênh gươm sách đến An Bang.

Đây là cái lò lớn trung tâm đất trời, hàng  ngàn dặm,

Sông  núi, lô nhô tựa như giang sơn trong  đôi mắt của sừng ốc.

Lúc thi hứng  dâng  cao cùng mây núi, tứ thơ làm cho quỷ khốc, thần sầu.

Khi thành sầu ngẩn ngơ, bè bạn đều là những lính men bại trận.

Nhân hứng muốn mượn chiếc kéo Tinh Châu,
Xén ngay phân nửa núi sông ngoạn mục nầy vậy.

*
(1) Lưu Đức Thọ dịch thơ:

Yên cương vó ngựa vẫn lang thang,

Gieo neo[1] thư kiếm đến An Bang.

Khung trời khoáng đãng[2] tâm ngàn dặm,

Sông núi lô nhô ốc nổi hàng.

Cao hứng lời thơ nghe quỷ khốc,

Phá sầu say khướt rượu vô đoan[3]

Ngẩn ngơ muốn lấyTinh Châu kéo,

Xén nửa kỳ quan mới thoả gan.

*
(2) Thơ Bùi Hạnh Cẩn:

Gió bụi lông bông bước vẫn tràn,
Lênh đênh gươm sách tới An Bang.
Sừng sên sông núi đôi con mắt,
Quán trọ càn khôn dạ dặm ngàn.
Thơ tứ dám rằng ma núi khóc,
Thành sầu đành mượn lính men hàng.
Say toan nhờ kéo châu Tinh cắt,
Non nước xinh này cắt nửa gang.

*

Thi hứng thi đề, thi quỷ khốc,

Chén đầy chén cạn, chén miên man…Ngân Triều

(3) Ngân Triều dịch thơ:

Gió bụi long đong chưa kẻ rước,

Lênh đênh thư kiếm đến An Bang.

Đất trời lò lớn, tâm ngàn dặm,

Sừng ốc lô nhô, đá vạn hàng.

Thi hứng thi đề, thi quỷ khốc,

Chén đầy chén cạn, chén miên man…

Ngất  ngây muốn mượn Tinh Châu kéo,
Khoe nửa kỳ quan, khắp thế gian.

Có thuyết cho rằng bài này không phải của Hồ Xuân Hương. An Bang là tên xa xưa của Hoa Phong, tức Nghiêu Phong hay Hạ Long ngày nay. 

*

Nguồn: Hồ Xuân Hương thơ chữ Hán - chữ Nôm & giai thoại, Bùi Hạnh Cẩn, NXB Văn hoá - Thông tin, 1999.

---

[1] Gieo neo: vất vả, khó khăn.

[2] khoáng đãng: 曠蕩 rộng rãi, bát ngát, mênh mông.

[3] Vô đoan : 無 端, cứ uống mãi, không có lý do.