Bài 14, chương 2, Ngày Xuân uống rượu, Phạm Thái; Ngân Triều chú giải.

                                  Có rượu, có thơ Xuân ý vị,

                                  Ngày nào trời cũng ánh thiều quang.

                                         Ngân Triều, Tranh có hỗ trợ của trí tuệ nhân tạo AI.

[14] Ngày Xuân uống rượu

Hơi Xuân hây hẩy động rèm dương^[1],

Thổi gợn lăn tăn nước rượu vàng.

Rạng rỡ tiên hoa^[2] khoe tử sắc^[3],

Nồng nàn thánh tửu tỏa mê hương^[4].

Đầu xanh trước gió lao đao[5] chuyển,

Tóc bạc sau mày lỏa tỏa[6] vương.

Có rượu, có thơ, Xuân có mãi,

Trăm năm ba vạn sáu thiều quang^[7].
                                            Phạm Thái, (範泰, 1777-1813)

Phiên âm Hán Nôm,

Ngân Triều soạn:

𣈜春𠶖溜

唏春希海動帘陽,

𠺙湎漣㳯渃溜黄.

𠓁焒仙花恗茈色,

濃難聖酒鎖醚香.

頭𩇛畧𩙍撈忉轉,

𩯀白𢖕𣭒蠡鎖𥿁.

固溜, 固詩, 春固買,

𤾓𢆥𠀧萬𦒹韶光.

範泰, (1777-1813)

Diễn ý bài thơ

Hương mùa Xuân theo gió nhẹ, lay động bức rèm che nắng,

Làm gợn sóng lăn tăn trên nước rượu màu vàng trong chun rượu. (E là rượu Cúc)

Tươi sáng, hoa tiên đẹp tuyệt vời, như tiên, khoe sắc tía,

Đậm đà, rượu thánh tỏa mùi ngất ngây.

Đầu xanh trước gió, cử động cách nhọc mệt,

Tóc rối đã bạc sau mày phất phơ.

Ta có rượu, có thơ thì mãi có mùa Xuân,

Vậy là đời người ngày nào cũng là ngày của mùa Xuân.

          Ngân Triều cảm đề

Hương Xuân khe khẽ lay rèm nắng,

Gợn sóng lăn tăn cốc rượu vàng.

Ngoạn mục hoa tiên khoe sắc tím,

Đậm đà rượu thánh ngất ngây hương.

Đầu xanh trước gió nghe hưng phấn,

Tóc bạc rối dài phơ phất vương.

Có rượu, có thơ Xuân ý vị,

Ngày nào trời cũng ánh Thiều quang.

 

                           *****
[14bis]

Bài họa “Ngày Xuân uống rượu” của Phạm Thái

Trương Quỳnh Như

 (Hoạ nguyên Vận)

Rực rỡ trời xuân ánh thái dương,

Xuyên qua chén rươu nhuốm màu vàng.

Hoa xuân kín đáo thầm phong nhụy,

Men rươu nồng nàn ngát tỏa hương.

Má phấn say xuân hây ửng đỏ,

Thơ tình thiếu rượu rối vân vương,

Tìm vần trong rượu vần không thấy,

Chỉ thấy xuân đầy vẻ diễm quang.[8]

Nguồn:

-Trích Tiêu Sơn tráng sĩ, Khái Hưng, chương 46: Kén Rể.

-Trích Phạm Thái và Sơ Kính tân trang, trang 177, Nguyễn Văn Xung, nxb Lửa Thiêng, Saigon, 1973.

Phiên âm Hán Nôm, Ngân Triều soạn

       和𣈜春𠶖酒

                     張瓊茹

𤊧焒𡗶春映太陽,

串過𡓥酒洳牟黄.

花春謹到啿封蕊,

𥾃酒濃難吃鎖香.

媽瀵𫑹春希怏𧹥,

詩情少酒𦆹雲𥿁.

尋韻𥪝酒韻空𧡊,

只𧡊春菭𡲈豔光.

          *

 Ngân Triều cảm đề

Rực rỡ trời xuân ánh thái dương,

Lóng lánh tỏa trên chén rượu vàng.

Hoa Xuân e ấp thầm phong nhụy,

Men rượu thơm lừng bát ngát hương.

*
Má phấn ngây Xuân hừng ửng đỏ,

Thơ tình thấm rượu bút mây vương ngovương,

Cho hay trong rượu vần đâu nhỉ?

Ngân ngất Xuân đầy ánh diễm quang.

---

Chú thích:

:[1] Rèm dương: Rèm có bóng mặt trời chiếu vào nhà.

[2] Tiên hoa: hoa đẹp như hoa cõi tiên.

[3] Tử sắc: sắc tía.

[4] Mê hương: mùi hương ngất ngây, mê say.

[5] Lao đao: nhọc mệt, choáng váng.

[6] Lỏa tỏa: lôi thôi, lòng thòng.

[7] Thiều quang: ánh sáng của sao Thiều, là sao chiếu sáng trọn mùa Xuân ba tháng.
Ngày Xuân con én đưa thoi,
Thiều quang chin chục, đã ngoài sáu mươi.
ĐTTT, Nguyễn Du

[8] Diễm quang: ánh sáng tươi đẹp, rực rỡ.