Chủ Nhật, 5 tháng 7, 2026

Bài số 4: Độ Hoa Phong, (Vịnh Hạ Long), thơ HXH; Ngân Triều chú giải.

Bài số 4:
Ñoä Hoa Phong

                            (Độ Hoa Phong)
                                                                Hồ Xuân Hương

                                

Buồm thơ thong thả lượn Hoa Phong, Ảnh Google

*

Phiến phàm vô cấp độ Hoa Phong,

Tiểu bích đan nhai xuất thủy trung.

Thủy thế mỗi tùy sơn diện chuyển,

Sơn hình tà kháo thủy môn thông.

Ngư long tạp xử thu yên bạc,

Âu lộ tề phi nhật chiếu hồng.

Ngọc động vân phòng tam bách lục,

Bất tri thùy thị Thủy tinh cung.

*
Bản chữ Hán, Ngân Triều soạn.

  


 
 
 
 

 

*

Nhất Uyên phiên âm: Độ Hoa Phong 

Phiến phàm vô cấp độ Hoa Phong, 
Tiễu bích đan nhai xuất thuỷ trung. 
Thủy thế mỗi tuỳ sơn diện chuyển, 
Sơn hình tà kháo thuỷ môn thông. 
Ngư long tạp xử thu yên bạc, 
Âu lộ tề phi nhật chiếu hồng.
 
Ngọc động vân phòng tam bách lục 
Bất tri thuỳ thị Thuỷ Tinh cung.

Chú giải:

Trong sách Phượng Sơn Từ chí lược cũng như Đại Nam dư địa chí ước biên, chép 5 bài thơ, không có tiêu đề riêng cho từng bài, chỉ đề Chu thử Hoa Phong tức Cảnh bát thủ.

Tháng 2 năm 1962, Ông Trần Văn Giáp đã giới thiệu 5 bài trên báo Văn Nghệ.

Năm 1983, Gs Hoàng Xuân Hãn đã đặt tên cho từng bài thơ có phiên âm, dịch nghĩa, dịch thơ…và được ông công bố trong Hồ Xuân Hương với Vịnh Hạ Long, tập san KHXH Paris, 1984, như sau:

Độ Hoa phong

Trạo thanh ca

Nhãn phóng thanh

Thủy Vân Hương

Hải ốc trù

 (Do sắp xếp tiêu đề  thơ theo ABC, nên có thể các bài trên không liên tiếp nhau.

Xin thành thật cáo lỗi cùng quý vị độc giả, Ngân Triều).

Vũng Hoa Phong, tức Vịnh Hạ Long, lấy tên từ địa danh huyện xưa, sau đổi thành Nghiêu Phong, vì huyện nầy có nhiều đảo nhỏ.

Cá rồng, chỉ tên l loài thủy tộc. Riêng ở đây, theo huyền thoại, xưa có rồng giáng xuống cho nên được gọi là Hạ Long.

Trong thời cận đại, các thủy thủ, kể cả hải quân Pháp, đã từng thấy hình dạng của rồng uốn khúc, nổi trên mặt biển, dài khoảng 30 mét, được gọi là “rắn biển”.

Ảnh minh họa rắn biển khổng lồ, Google.


Ảnh rắn biển khổng lồ tấn công tàu biển, bản đồ của Chef Van Duzer, 1539, Google.

Âu, là giống chim biển, đầu giống chim bồ câu, chân giống chân vịt, còn được gọi là chim hải âu.

Ảnh chim mòng biển (trên) cướp mồi

của chim hải âu (dưới), Google.

Câu 7: Người xưa tin rằng, con người có thể tu luyện ở những nơi thanh tịnh, trong các hang động, thường có mây phủ, theo Tiên pháp để trở thành bất tử. HXH ghi là có 306 động Tiên, có thể Bà muốn chỉ số lượng rất nhiều của tiên giới nhưng trong các văn thơ khác, thường chỉ nói có 36 động tiên.

Thủy Tinh cung, , chỉ cung điện, nơi tiên ở, ngoài biển.

Nhất Uyên dịch nghĩa:

Qua Vũng Hoa Phong, (Vịnh Hạ Long).

Lá buồm không vội vượt qua Vũng Hoa Phong,

Vách đá đứng, sườn núi đỏ, giữa nước chói dựng lên.

Thế nước tùy chỗ theo mặt núi mà biến chuyển.

Bình núi nghiêng mình, nép tựa cửa lạch để nước thông qua.

Cá rồng lẫn lộn, tăm khuất dưới từng hơi nước mỏng mùa thu.

Âu cò cùng bay trong ráng đỏ trời chiều.

Cõi Tiên có ba trăm sáu động ngọc và phòng mây

Đây không biết chốn nào là cung Thủy Tinh

Dịch thơ:

(1)Bản dịch của Gs Hoàng Xuân Hãn

Gửi bởi Vanachi ngày 28/04/2006 07:30

Lá buồm thủng thỉnh vượt Hoa Phong. 
Đá dựng bờ son mọc giữa dòng. 
Dòng nước lần theo chân núi chuyển, 
Mình lèn nghiêng để lối duềnh thông. 
Cá rồng lẩn nấp hơi Thu nhạt, 
Âu lộ cùng bay bóng xế hồng. 
Băm sáu phòng mây cùng động ngọc, 
Đâu nào là cái Thuỷ Tinh cung?

*

(2) Bản dịch của Trương Việt Linh

Gửi bởi vietlinh11 ngày 26/07/2016 11:12

Mảnh buồm thong thả vượt Hoa Phong 
Vách đứng bờ son dựng giữa dòng 
Thế nước đổi thay tuỳ núi chuyển 
Hình non nghiêng lại để dòng thông 
Trời chiều bóng nhạt soi le nhạn 
Khói toả hơi thu khuất cá rồng 
Động ngọc phòng mây ba sáu chỗ 
Biết đâu là chốn Thuỷ Tinh cung

 *

(3) Ngân Triều dịch thơ:

Buồm thơ thong thả lượn Hoa Phong,

Đá  đứng, sườn son, nổi giữa dòng.

Sóng tỏa dạt dào ôm ấp núi,

Bóng lồng nghìn núi đợi chờ trông.

Cá rồng lẩn khuất dòng Thu nhạt,

Âu diệc cùng bay với ráng hồng.

Nghe nói Cõi Tiên băm sáu động,

Thủy Tinh có phải chốn nầy không?

***

  

Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét