Thứ Sáu, 24 tháng 4, 2026

Những bài thơ hay của Phạm Thái, bài 8, 9, và 10.

[8] Cầm Tháo[1]

     Ai lên tử các thanh vân,

Hỏi thăm ả Tố chiều Xuân thế nào?

     Cầm ân một khúc gởi trao,

Cậy lòng Dì gió đưa vào Xuân cung.

*

     Oanh yến véo von gọi khách,

     Cỏ hoa hớn hở chờ ai?

  Gió Xuân hây hẩy giục đưa người,

     Dễ khiến long thơ bối rối,

     Thấp thoáng thoi oanh dệt liễu,

     Thung thăng phấn bướm dồi mai.

  Vũ Lăng xa diễn biết bao vời,

     Khôn hỏi Đào Nguyên đâu tá.

*

     Khôn hỏi Đào Nguyên đâu tá.

  Dòng ngự câu gieo lá tình thi.

     May thay một hội tương kỳ,

Đã bên tình phận, lại bề phong lưu.

  Câu hảo cầu đợi người thục nữ,

  Năm mây phong, đôi chữ đồng tâm.

     Đón Xuân nhắn với tri âm,

Tính tình xin tỏ tiếng cầm nầy cho.

  Rắp hẹn hò ngồi hoa đứng nguyệt,

  E lầu Tây bóng nguyệt khơi chừng.

     Bây giờ mượn gió cung Đằng

Vì duyên đưa mối xích thằng lại đây.

*

  Từ chốn thiềm cung trộm dấu hương,

  Dễ xui lòng khách mối sầu vương.

  Gió thông réo rắt giong đàn oán,

  Trăng hạnh chênh vênh rạng bóng dương.

  Nếu đã tình duyên dun rủi phận,

  Thì xin ân ái vẹn nên đường.

  Phong lưu đôi lứa đà ai dễ?

  Bụi tục chi cho bợn lóa gương.

*

     Tục trần chi để lóa gương?

Tuyết mai là tiết, liễu dương ấy tình.

     Khuôn hoa vừa mảng phong thanh,

Nức gương kinh các, nổi danh Tao Đàn.

  Trong tình thú, hồng nhan dễ mấy,

  Chốn phòng khuê trộm thấy phong quang.

     Xui lòng du tử thêm càng,

Biết bao giờ vẹn lửa hương ước nguyền?

  Tâm sự gởi hoa tiên một bức,

  Từ chương khôn sánh bực hào hoa.

     Những là ân ái thế mà,

Tài nương xin hãy xét ta chữ tình.

*

     Bóng quế mờ mờ trước vách,

     Hơi hương hây hẩy bên thềm.

  Ngón cầm dìu dặt nhẫn thâu đêm,

     Văng vẳng tiêu sầu dường điểm.

     Cành tuyết ngoài rèm mới chớm,

     Chồi mai bên cửa vừa cầm.

  Vườn đào quạnh quẽ mượn ai tầm,

     Mấy bức gấm phong im ỉm.

*

     Im ỉm gấm phong mấy bức,

  Điểm một ngày dằng dặc dường niên.

     Dễ ai đưa đón cung tiên,

Xếp Nghê vũ lại để bên trường tình.

     Mây phủ vóc hình thương cẩu,

     Nguyệt mờ ám vẻ ngọc thiềm.

  Bóng đèn xanh thẳm lọt màn đêm,

     Dì dõi khắc sầu khôn điểm.

     Mấy tiếng kẽ thềm luống gảy,

     Vài phen ngấn mực còn cầm.

  Tuyết lồng thôn hạnh biết đâu tầm,

     Chín khúc sầu trường im ỉm.

*

     Im ỉm sầu trường chin khúc,

  Mượn tiêu cầm đỡ lúc tương tư.

     Cầm sao thấy điệu ngẩn ngơ,

Sầu ai luống để khách thơ thêm càng!

  Phiên âm Hán Nôm Ngân Triều soạn

           琴操

     𨑗茈閣青雲,

  𣊿春春芾?

     芩音沒曲𢭮,

𢚁𢙱𩙍𠓨春宮.

*

     鶯燕𠶓 𠹚噲客,

     𩙍春希𩘫𢜠?

  𩙍春希𢲨𠊚,

     易譴𢙱𦭟𦆹.

     湿倘梭鶯𦂾,

     從升 .

  堎柁演別包潙,

     𠳨桃源兜些!

     𠳨桃源兜些!

     御沟招𦲿情詩.

     幸咍沒会相期,

情分, 吏皮風 .

  勾好求待𠊚 ,

𠄼𩅹, 𡨸同心.

   𠴍貝知音,

性情吀祖 琴尼渚.

  𡎢𨅸,

  樓西 月啟烝.

     𣇞𠼦 𩙍宮滕,

爲緣𠸗 繩吏低

*
𡍞𢰳,

  易吹騷客𥿁.

  𩙍桶嘹溧熔彈怨,

  𦝄冷崢榮𠓁𩄴.

  𡀮情緣撴,

  吀恩愛援𢧚.

  風流對侶埃易,

  培俗之渚𣵲𤍶.

*

     俗塵之底𤍶,

雪梅羅節, 柳楊意情.

     匡花𣃣𥮎風磬,

鏡京閣, 𤃠名騷亶.

  𥪝情趣, 紅顏易貝,

  坉房閨囕𧡊風光,

     𠺼𢙱遊子添強,

別包𣇞焒香約願?

心事𢭮𢭮花箋沒幅,

  詞章坤逞豪華.

     仍羅恩愛世麻,

才娘吀咳𥌀𡦂.

*

     俸桂𦟟𦟟畧壁,

     唏香希海.

  抏琴妙迭忍偷胋.

     冰咏簫愁羕點.

     梗雪外帘貝拈,

   梅边𨷯𣃣,

  𡑰桃郡揆𠼦埃尋.

  貝幅錦封㛪掩

*

掩錦封貝幅,

  点沒𣈜寅弋羕年.

     易埃迻宮仙,

摄霓舞吏厎边場情.

     𩅹廡朴形蒼狗,

     𥊚𡲈玉蟾.

  𩇛審津幔點,

     刻愁坤点.

𨻫技,

     吧番垠墨群.

  𢲣村幸別兜尋,

     𠃩曲愁腸奄掩.

     奄掩愁腸𠃩,

  摱箫琴𣅶相思.

     琴牢𧡊調慬𢠐,

愁埃𨻫底客詩添強.

 

*****

                                                           Gió nhớ lê thê, nghe réo rắt,

Trăng sầu lơ lửng, đậu chơi vơi. Ngân Triều.

Nguồn: Tranh minh họa, bài [9], Google.

[9] DẠM HỎI TRƯƠNG QUỲNH NHƯ

Từ chốn thiềm cung[2] trộm dấu[3] hương

Dễ xui tao khách[4] mối sầu vương

Gió thông réo rắt[5] dong đèn oán[6]

Trăng lạnh chênh vênh[7] rạng bóng dương

Nếu đã tình duyên dun dủi[8] phận

Thì xin ân ái vẹn nên đường

Phong lưu[9] đôi lứa đà ai dễ?

Bụi tục chi cho bợn[10] lóa gương.

                                                          Phạm Thái

Diễn ý:

Nàng ở nơi cung trăng, ta đã thầm yêu mùi hương ấy,

Để cho khách thơ vương vấn mối sầu tư.

Kìa gió lùa ngàn thông reo lên du dương, ta chong đèn than thở,

Nhìn vầng trăng lạnh treo cao, cho đến lúc mặt trời chiếu rạng.

Nếu có phải duyên tình là hạnh phận,[11]

Thì yêu nhau cho vẹn đôi đường.

Dễ gì có đôi lứa xứng đôi như thế?

Tình yêu thanh cao sao có thể mờ tấm gương sáng kia.

Phiên âm Hán Nôm Ngân Triều soạn:

啖噲張琼茹

𡍞𢰳,

易吹騷客𥿁.

𩙍桶嘹溧熔畑怨,

𦝄冷崢榮𠓁𩄴.

𡀮情緣撴,

吀恩愛援𢧚.

風流對侶埃易,

培俗之渚𣵲𤍶.

                               笵泰

Dị bản: Gởi Quỳnh Như sau đây:

***
Gởi Quỳnh Như

Từ lúc thiềm cung trộm dấu thương,

Dễ xui lòng khách mối sầu vương.

Gió thông réo rắt dong đàn oán,

Trăng hạnh chênh vênh rạng bóng dương.

Nếu đã tình duyên dun rủi phận,

Thì xin ân ái vẹn nên đường.

Phong lưu đôi lứa đà ai dễ,

Bụi tục chi cho bợn lóa gương.

Phạm Thái.

      Phiên âm Hán Nôm Ngân Triều soạn:

𢭮琼茹

𣅶蟾宮𨣥,

𠺼𢙱𥿁.

𩙍𠰉搈弹怨,

𦝄幸征榮𠓁𣈖.

情緣撴𡂳,

吀恩愛援𢧚.

風流對侶埃易,

俗之渚泮𤍶.

        Ngân Triều cảm đề

Thầm yêu hương ấy mãi xa xôi,

Tiếng sét trong tim lụy mất rồi.

Gió nhớ lê thê, nghe réo rắt,

Trăng sầu lơ lửng, đậu chơi vơi.

Có duyên ngàn dặm thường tương ngộ,

Chẳng lẽ ông Tơ lại hẹp hòi?

Đôi lứa xứng đôi tình đã bén…

Trăm năm ngời sáng tấm gương soi.

                     *****

                          Tranh minh họa Làng Hồ, bài [10]: Đánh ghen. Google.

        (Đánh ghen: Thôi thôi nuốt giận làm lành, Chi điều sinh sự nhục mình nhục ta.

  : 傕又讷恨𫅜, 之調生事辱𨉟辱些.

[10] TRẢ LỜI PHẠM THÁI

Hương lửa tình nầy dễ nói năng,

Chẳng hay lòng khách thấu cùng chăng?

Vườn đào sực thấy oanh đưa tín

Dặm liễu đà xui yến cách chừng

Vàng đá nên chăng cùng một ước

Nước non thề đã có đôi vừng.

Lời nầy dặn với tri âm nhé

Chớ đổi cầm treo đợi dưới trăng.

Trương Quỳnh Như

Người mẹ Trương Quỳnh Như không đồng ý cho hai người gần nhau và thành vợ chồng, ép gả cô Trương Quỳnh Như nhưng cô không chịu và tự tử. Phạm Thái đau khổ cho mối tình đầu ly tan nên mới sống đời lang bạt, tìm quên trong men rượu và chết trẻ khi mới có 37 tuổi.

        Phiên âm Hán Nôm Ngân Triều soạn:

       𠳒笵泰

焒情尼易呐能,

丞咍𢙱客腠共丕?

𡑰桃忇𧡊拸信,

𨤮吹燕挌烝.

𥒥𢧚丕共沒約,

𡽫固對暈.

𠳒吲貝知音唲,

𢷮琴撩撩𨑜𦝄.

                      琼茹

Diễn ý bài thơ trên
Hương lửa, thề nguyền trong tình yêu đâu phải dễ nói ra,

Không biết chàng có hiểu cho tâm tình đó không.
Nơi vườn đào bỗng thấy chim oanh đưa tin,

Dong ruổi trên đường có trồng những cây liễu làm cho chim yến phải xa cách.

Vàng đá, tình yêu bền chắc, không biết có thành không để cùng chung một ước, chung một ý nguyện tâm đầu.

Nước non, thệ hải minh sơn, lời thề đã có hai vừng nhật nguyệt chứng giám.

Xin có lời dặn cùng người tri âm, chàng yêu quý,

Đừng đổi cầm treo, đàn treo, hay người vợ hiền mãi chờ chồng ở dưới trăng; ý nói phụ bạc, có mới nới cũ.

      Ngân Triều cảm đề:

Thề ước làm sao dễ nói năng,

Tình trong như đã thấu lòng chăng?

Tin nhàn xao xuyến oanh đưa đến,

Dặm liễu xa xôi yến lỡ chừng.

Vàng đá nên chăng tròn một ước?

Thủy chung non nước trước đôi vừng.

Nỗi niềm tỏ rõ tri âm nhé!

Xin chớ ngơ đèn đuối ánh trăng.

                      *****
[10 bis] Trả lời Phạm Thái 2

Nguyệt lão xe dây khéo dở dang,

Xanh xanh chi nỡ phụ hồng nhan!

Dẩy dun ngán nhẽ! Tiên mà cú!

Đôi lứa ghê thay! Ngọc lẫn than.

Lá ghét mày xanh chìm nước biếc,

Chim ghen môi thắm vắng tin vàng.

Đội ơn công tử lòng như một,

Bồ liễu duyên sao khéo bẽ bàng?

Trương Quỳnh Như

Nguồn: Sơ Kính tân trang, bản A.1390, trang 23a

Phiên âm Hán Nôm

Ngân Triều soạn:

月老𦀺𦀊𢷣𢬥,

𩇛𩇛𡝖紅顏!

𧿆撴喭𥙧! 仙麻鴝!

對侶稽咍! 玉論炭!

𦲿𣮮𩇛渃碧,

𫚳𣠒𠒷.

隊恩公子𢙱,

蒲柳緣牢窖㤳㥬?

                    琼茹



[1] Cầm tháo: một khúc đàn có tên là Cơ tử 箕子

[2] Thiềm cung: Theo truyền thuyết, những vết đen đen trên mặt trăng là con cóc, nên gọi ánh trăng là “thiềm” . Cũng gọi mặt trăng là “thiềm cung” 蟾宮, “ngân thiềm” 銀蟾 hay “minh thiềm” 明蟾.

[3] trộm dấu: thầm yêu mến.

[4] Tao khách: đồng nghĩa với tao nhân, người làm thơ, người hay thơ.

[5] Réo rắt: reo lên, vang lên cao và thanh, lúc to lúc nhỏ, lúc nhanh lúc chậm. Gió thông: dịch chữ tùng phong

[6] Oán: than thở.

[7] Chênh vênh: ở trên cao và trơ trọi

[8] Dun dủi: như run rủi, cơ may đưa đến.

[9] Phong lưu: vẻ nhàn nhã, đáng yêu, xứng đôi.

[10] Bợn: dính bụi, mờ.

[11] Hạnh phận: 幸分, số phận may mắn.

Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét