Chân dung HXH qua 31 bài thơ tình của Tốn Phong, bài 16, 17, 18 (tiếp theo)

Chân dung HXH qua 31 bài thơ tình của Tốn Phong, 

bài 16, 17, 18 (tiếp theo)

Baøi 16: (Bài 16)

Nhất Uyên dịch nghĩa bài 16:

Sông Tô Lịch có rộng là bao mà hóa  ra giải Ngân Hà.

Tốn Phong đêm qua ngủ mộng thấy mình qua cầu như Ngưu Lang gặp Chức Nữ.

Khách văn của nàng Hồ (Cổ Nguyệt) chỉ nhớ suông,

Nhưng nàng phận má hồng phải chịu nhiều cảnh long đong.

Một khúc đàn nơi bến Tầm Dương thấy thương nàng nhiều.

Bao năm dài Tốn Phong như Tô Vũ bị đày ngoài Ải Bắc.

Nay trở về cùng nắm tay hương mai thơm đồng ngoạn cảnh,

Nhớ đến động Bích Đào ngày trước nay đã xa.

Nhất Uyên phiên âm, bài 16:

Tô Giang[1] chỉ sính hóa Ngân Hà,
Tạc dạ giang kiều tiểu mộng qua.
Cổ nguyệt văn nhân không phiến diểu,
Xuân hoa hồng liễm phận sa đà.
Tầm Dương[2] nhất khúc lân khanh nhĩ,
Bắc Tái[3] liên miên nại ngã hà.
Thủ bả hương mai đồng ngoạn cảnh,
Bích Đào[4] tha nhật hựu vân xa.

*

Bản chữ Hán, Ngân Triều soạn,

bài 16: 

租 江 沚 騁 化 銀 河

昨 夜 江 橋 小 夢 過

古 月 文 人 空 片 窔

春 華 紅 斂 分 蹉 跎

潯 陽 一 曲 憐 卿 耳

北 塞 漣 綿 捺 我 何

手 把 香 梅 同 玩 景

碧 濤 他 日 又 雲 奢

*

Nhất Uyên dịch thơ, bài 16:

Sông Tô gang tấc hóa Ngân Hà,
Lòng nhớ qua cầu giấc tối qua.
Trăng cũ khách văn suông nỗi nhớ,
Hoa xuân má thắm phận sa đà.
Tầm Dương một khúc thương lòng lắm,
Ải Bắc bao năm biết nỗi ta.
Tay nắm hương mai, cùng ngoạn cảnh,
Bích Đào ngày cũ bóng mây xa.

*

Tay siết mai thơm đồng ngoạn cảnh,/ Bích Đào thuở trước có đâu xa!

Ngân Triều,/ Ảnh Google

*

Ngân Triều cảm đề, bài 16 

Sông Tô khắc hóa dải Ngân Hà,
Mộng đến cầu ô bên tố nga.
Văn khách hào hoa duy có nhớ,

Eo sèo má phấn lắm phong ba.

Tầm Dương nữ khúc nghe thương cảm,
Ải Bắc lưu đày khổ hận đa.

Tay siết mai thơm đồng ngoạn cảnh,

Bích Đào thuở trước tít mù xa!

Ngân Triều

*

Nguồn: Theo TL như nêu trên tiêu đề.

 

*****

 

 

Baøi 17: (Bài 17)

   Tha thiết hồn ngô đồng nhớ phượng,

Lạnh lùng ngõ mận rộn chim oanh!

Ngân Triều/ Ảnh minh họa/ Cung đường sương khói Ba Vì ngày xưa/ Google

*

Nhất Uyên dịch nghĩa bài 17:   
Vầng trăng đơn côi khuất nửa rèm soi hoa ngoài sân,

Dáng Phi Mai gầy trong gió thanh thanh.

Lá cũ cây ngô đồng còn mơ hồn chim phượng,

Ngoài ngõ cây mận tiết  lạnh cuối đông bóng con chim oanh chuyền cành.

Một cành hoa lê trắng như tuyết cắm trong bình còn hờn oán mùa thu.

Khách sầu nơi quán vắng lòng nghe sương khói như nhẹ lên cành liễu.

Bâng khuâng giữa mộng lệ ướt khăn,

Vầng trăng cô đơn nửa rèm vẫn soi bóng ngàn hoa trong sân.

*

Nhất Uyên phiên âm, bài 17:

Cô nguyệt bán liêm hoa ngoại đình,
Sấu mai cung đệ hiểu phong thanh.
Ngô đồng cựu diệp tân tường phượng,
Lý hạnh hàn dư tảo chuyển oanh.
Thu oán độc bình lê tuyết đạm,
Khách sầu không quán liễu yên kinh.
Du du mộng lý khâm tùy lệ,
Cô nguyệt bán liêm hoa ngoại đình.

*

Bản chữ Hán, Ngân Triều soạn,

bài 17:  (thủ vĩ ngâm)

孤 月 半 簾 華 外 𠅘

痩 梅 恭 遞 曉 丰 清

梧 桐 舊 枼 薪 詳 鳳

李 杏 寒 餘 棗 轉 鴬

秋 怨 獨 瓶 梨 雪 惔

客 愁 空 舘 柳 煙 荊

悠 悠 夢 裡 衾 隨 淚

孤 月 半 簾 華 外 𠅘

*

Nhất Uyên dịch thơ, bài 17:

Trăng lẻ nửa rèm hoa bên đình,
Mai gầy cung điệu, gió thanh thanh.
Ngô đồng lá cũ mơ hồn phượng,
Ngõ hạnh lạnh tàn chuyển bóng oanh.
Thu oán một bình lê tuyết nhạt,
Khách sầu quán vắng liễu sương dâng.
Bâng khuâng giữa mộng khăn nhòa lệ,
Trăng lẻ nửa rèm hoa bên đình.

*

Ngân Triều cảm đề, bài 17:

(thể thủ vĩ ngâm)   

Nửa rèm trăng khuyết bónghoa sân, 

Trong gió mai gầy dáng điệu thanh.

Tha thiết hồn ngô đồng nhớ phượng,

Đìu hiu ngõ mận rộn chim oanh!

Độc bình lê tuyết còn thu oán,

Quán vắng sầu dâng, khói ủ cành.

Thất vọng tái tê khăn ướt lệ,

Nửa rèm trăng khuyết bóng hoa sân.

 

*****
Baøi 18: (Bài 18)

 

Lặng im chìm đắm, giấc mơ tàn / Ngân Triều/Ảnh minh họa, Google.

*

Nhất Uyên dịch nghĩa bài 18:

Đến thăm nàng thời gian qua nhanh quá, vừa ngồi bên gối đó lại phải về.        

Trong Cổ Nguyệt Đường con đường thơ của nàng lắm gian nan gió bụi phong trần.

Nàng không khỏe lắm, sức khỏe nàng như những người đẹp đào hoa từ xưa đến nay.

Nàng ngồi lặng im chìm đắm trong giấc mơ.

Bên trời có khách ra đi gió thổi bồng mái tóc,

Canh vắng nàng có lạnh nửa chăn không ?

Lòng ước mơ nơi chốn Chương đài sau cơn mưa,

Bóng trăng lồng bóng hoa. (Tốn Phong ước mơ được ôm ấp nàng như bóng trăng lồng bóng hoa)

                                    *

Nhất Uyên phiên âm, bài 18:

Sạ đồng khách chẩm hựu phân khâm,
Tao lộ trần dao cổ viện thâm.
Mạnh thuộc đào hoa lân tự cổ,
Mộng huyền mai thực sỉ như câm.
Thiên nhai hữu khách song bồng mấn,
Thâm dạ hà nhân bán lãnh khâm,
Thác ái Chương đài[5] sơn vũ hậu,
 Đề hồi sơ nguyệt ấm hoa âm.

*

Bản chữ Hán, Ngân Triều soạn,

bài 18:

乍 同 客 枕 又 分 欽

騷 路 塵 愮 古 院 深

孟 屬 桃 華 憐 自 古

夢 玄 梅 實 恥 如 今

天 厓 有 客 雙 芃 鬢

深 夜 何 人 半 冷 衾

託 愛 章 臺 山 雨 後

題 回 初 月 蔭 華 陰

*

Nhất Uyên dịch thơ, bài 18:

Vừa cùng gối khách, lại dời chân,
Viện cũ đường thơ lắm bụi trần.
Sức vóc đào tơ  như tự cổ,
Mộng mơ mai ít nói làm thinh.
Cuối trời  khách gió bồng đôi tóc,
Canh vắng ai người lạnh nửa chăn.
Tiếc nỗi Chương đài mưa núi tạnh,
Trăng non còn nhớ bóng hoa lồng.

*

Ngân Triều cảm đề, bài 18: 

Đến thăm giây phút, bỗng về ngang,         

Lận đận hồn thơ lắm ngỡ ngàng.

Tự cổ giai nhân như tướng giỏi,[6]

Lặng im chìm đắm, giấc mơ tàn.

Người đi tóc gió bay phơ phất,

Kẻ ở chăn đơn chạnh nỗi hàn.  

Chắc vậy[7], sau mưa trời hửng sáng,

Nhớ thương, trăng lồng bóng[8] miên man.

Ngân Triều

---

[1] Tô Giang: 租  江, sông Tô Lịch chảy vào hào thành Thăng Long và chảy ra cửa Hà Khẩu (Hàng Buồm).

[2] Tầm Dương: 潯 陽Bài Tỳ Bà hành của Bạch Cư Dị khi trấn nhậm Hàng Châu viết trên bến Tầm Dương, Hàng Châu nơi có nhiều thanh lâu, kỹ nữ.

[3] Bắc Tái: 北  塞  tích Tô Vũ đi sứ Hồ bị bắt đi chăn dê ở Ải Bắc 18 năm.

[4] Bích Đào: 碧 濤, nước dậy sóng xanh biếc;  Đào Nguyên, nơi Lưu Thần, Nguyễn Triệu gặp tiên nữ Ngọc Chân.

 

[5]Chương đài: 章臺          Khi về hỏi liễu Chương đài,

Cành xuân đã bẻ cho người chuyên tay.

                      ĐTTT, Nguyễn Du, câu1261-1262

Hàn Hủ đời Đường 唐 có người vợ lẽ là Liễu Thị 柳氏. Khi đi làm quan xa để ở đường Chương Đài trong thành Trường An 長安 hơn ba năm, mỗi khi viết thư về thì gọi là: Chương Đài liễu, Chương Đài liễu. Sau Liễu Thị bị người tướng Phiên cướp đi mất. Tướng Hứa Tuấn dùng mưu cướp lại và vua lại cho về với Hàn Hủ. Tình Sử chép lại chuyện ấy nói rằng: Hàn Hủ gởi thư cho Liễu Thị có câu:

"Chương Đài liễu, Chương Đài liễu!

Tích nhật thanh thanh kim tại phủ,

Dã ưng phan chiết tha nhân thủ" 

章臺柳！章臺柳！

昔日青青今在否？

縱使長條似舊垂, 

也應攀折他人手 

Chương Đài liễu, liễu Chương Đài ơi!

Xuân sắc còn không, ánh rạng ngời?

Tóc dài sóng gợn lòngxao xuyến,

Còn đó, hay ai bẻ mất rồi?!

Cây liễu Chương Đài xưa xanh xanh nay còn không, cành dài có còn rủ xuống như xưa, hay là tay khác đã bẻ mất rồi?

        Khi về hỏi liễu Chương Đài,

Cành xuân đã bẻ cho người chuyên tay!

ĐTTT, Nguyễn Du, câu1261-1262

^[6] Mượn ý  2 câu thơ cổ :

美 人 自 古 如 名 將

不 許 人 間 見 白 頭

Mỹ nhân tự cổ như danh tướng

Bất hứa nhân gian kiến bạch đầu

tạm dịch :

Người đẹp từ xưa như tướng giỏi

Chẳng hẹn chờ ai thấy bạc đầu

Lời bàn thêm :

-                      Thật đúng như Bảng nhãn Lê Quý Đôn đã nói :

Văn chương là của chung thiên hạ. Ý mỗi người mỗi khác. Phân tích thì được. Chứ không nên chê mắng.

-      Còn André Chénier (Pháp) thì viết :

“L’art ne fait que des vers ; le cœur seul est poète” « Triste sagesse » de ses Elégies, (1781-1783),

Nghệ thuật chỉ làm nên bài thơ. Còn trái tim mới là thi sĩ.

-                      Ở nước ta, Thi sĩ Leiba (Lê văn Bái) năm 1934 đã tâm đắc :

Người đẹp vẫn thường hay chết yểu

Thi nhân đầu bạc sớm hơn ai ?

Thế mới biết tài tử giai nhân xưa nay đều có chung một một " nỗi sầu nghìn thu " rồi cùng làm thơ là vậy ? Theo Nguyễn Khôi

[7]  Xem chú thích Liễu Chương Đài bên trên.

[8] Tốn Phong ước mơ được ôm ấp nàng như bóng trăng lồng bóng hoa.

(Còn tiếp)