Thiên tình sử của HXH & Nguyễn Du, tiếp theo. Bài số 7

 Thiên tình sử của HXH & Nguyễn Du, tiếp theo.

Bài số 7:

Thaïch Ñình taëng bieät

(Thạch Đình tặng biệt)

Hồ Xuân Hương

Đường nghĩa bấy lâu trót vẽ vời, 

Nước non sầu nặng muốn đi về.

Cung hoàng dịệu vợi đường khôn lọt,

Đường nguyệt mơ màng giấc hãy mê.

Đã chắc hương đâu cho lửa bén,

Lệ ma hoa lại quyến xuân đi.

Xanh vàng chẳng phụ lòng ân ái,

Tròn trặn gương tình cũng có khi.

Thơ chữ Nôm Thanh Hiên Nguyễn Du,

Hồ Xuân Hương đã chép trong Lưu Hương ký.

*

Nguyễn Du đã ứng khẩu tặng Hồ Xuân Hương bài thơ chữ Nôm (dịch nghĩa bài thơ trên):

Bấy lâu nay ta đã quen biết nhau, có tình có nghĩa với nhau nhiều kỷ niệm,

Nay nặng lòng với việc nhà, việc nước anh phải về quê hương.

Khúc Phượng cầu Kỳ hoàng như lời ngỏ ý anh chưa tỏ cùng em,

Lòng em đã mơ màng giấc chiêm bao rồi.

Có chắc ta yêu nhau chưa mà cho lửa tình bén cháy,

Những giọt lệ tình tiếc mùa xuân đi qua.

Tình như lá xanh hoa vàng nếu chẳng phụ lòng nhau,

Rồi đây chúng ta sẽ có ngày sum họp.

*

Chú thích:

Cung Hoàng: 宮凰 Chỉ khúc "Phượng cầu Kỳ hoàng".

*

Văn bản chữ Nôm, Ngân Triều soạn:

石亭贈别

塘義悲𥹰㤕捤撝

渃𡽫愁𨤼㦖迻衛

宮凰妙溈塘坤𢯰

堂月𢠩恾𥋏唉謎

㐌𠺵香𫤩㧣焒𤊰

淚麻花吏獧春迻

𩇛黄丞負𢙱恩愛

𧷺陣𨩍情共𣎏欺

*

Kỳ hoàng, âm sắc gieo bao nỗi,

Đường nguyệt cô miên nhớ đoạn trường.

*

Ngân Triều cảm đề:

Tình nghĩa keo sơn, dạ mến thương,

Quan san lòng nặng, nghĩa quê hương.

Kỳ hoàng, âm sắc gieo bao nỗi,

Đường nguyệt cô miên nhớ đoạn trường.

Có chắc thơm đâu nồng bén cháy?

Hoài Xuân giọt ngọc, tủi thân vương.

Xanh vàng chẳng bạc tình chung thủy,

Tái ngộ ngày vui nắng nhuộm đường.

*

Bài thơ khá chua chát! Chắc là Nguyễn Du muốn thử lòng nàng có thật yêu mình không. Chúng ta thấy Xuân Hương tha thiết, chân thành yêu Nguyễn Du, nhưng chàng có lẽ vì còn mộng công danh, hoài bảo của một sĩ phu con nhà gia thế, quốc gia hưng vong thất phu hữu trách, muốn đi vào Nam theo chúa Nguyễn Ánh, nên lòng còn phân vân, chưa quyết. Chàng hẹn với Hồ Xuân Hương khi xênh xang áo gấm, sẽ quay lại với nàng như gương vỡ lại lành:

Tròn trặn gương tình cũng có khi.

***