Mạn đàm/ Cảm đề chuyện câu cá/ Ngân Triều

Chén mời, mời trăng tỏ/ Mời bóng nữa là ba/ Ngân Triều

Cảm tác khi đọc  “  Chuyện  caâu  caù “ của Ngân Triều

Sao  mình  maûi  caâu

     Soøng  ñôøi   ngoàn  ngoän  hö  vinh ,

                           Dö   ba   bieån   moäng ,  sao   mình   maûi   caâu  ?

“Traûi   qua  moät  cuoäc  beå  daâu ,

         Nhöõng  ñieàu  troâng  thaáy  maø  ñau  ñôùn  loøng”(*)

                                                                      Nguyeãn  Nam

Sao mình mải câu

        Sòng đời ngồn ngộn hư vinh,

Dư ba biển mộng, sao mình mải  câu?

“Trải qua một cuộc bể dâu,

              Những điều trông thấy mà đau đớn lòng” (*)

                                                               

                                                            Nguyễn Nam

                                                              CHS Tây Ninh - SPS khóa 2,

                                       

                                                  (*) ĐTTT- Nguyễn Du, câu 3-4

*****

Mạn đàm

·      Ngaân Trieàu

Chúng tôi, ba đứa bạn già lại gặp nhau. Gặp nhau mỗi ngày ở một cái quán café quen thuộc trong công viên Hậu Nghĩa, cạnh một cây sanh to. Không hẹn trước nhưng chúng tôi thường đến đúng giờ. Quán không đông khách lắm nhưng thân tình, dễ mến. Cứ ngồi ghế,không cần gọi càfé, chủ quán vẫn đem càfé  đến cho mỗi người đúng theo sở thích.

-Bồ có bốn câu thơ…nghe  cũng  “mướt” lắm!

-Người ta câu cá, còn bồ câu gì vậy?  Mà cứ câu “mê mải”?

*Biết rồi mà còn hỏi!

-Bồ dùng từ “sòng đời”, coi đời như canh bạc. Canh bạc “đời” đó, ai cũng thua, mà thua là cái chắc. Cờ bạc là bác thằng bần mà! Hay là đường đời lắm nghịch cảnh, trớ trêu mấy ai thành công trọn vẹn…

-Cặp từ láy “ngồn ngộn” nghĩa là rất nhiều, nhiều đến mức rợn ngợp!

*Cái đuôi tui, chắc là dài!

-Cái hay nữa là cặp từ “hư vinh”. “Vinh”  là được đánh giá cao và tôn trọng làm cho người ta liên tưởng đến từ  đối lập của nó là “nhục”, là cảm thấy xấu hổ, đáng khinh, không còn chút danh dự nào. Hư vinh là bả hư vinh, là vinh dự hảo, không có thật…

Còn  dùng từ “hư danh” cũng là nghĩa tương tự nhưng kém hay hơn.

*Cái đuôi của quý ông chắc là không ngắn?!

-Tui còn thấy “dư ba biển mộng”, cụm từ hơi khó hiểu nhưng hay cực kỳ!

-“Dư ba” là âm thanh còn sót lại của cái “biển mộng” bao la, mênh mông của một thời vàng son đã qua đi…trong nuối tiếc?!

-Cái “biển mộng” đó, bây giờ chắc là không còn nữa, chỉ là những gì còn chưa nói hết, những gì còn ray rứt trong tim… tuổi đã “cổ lai hy rồi”…đi câu “ánh trăng tan” trên biển chắc , tìm những đốm lửa trong đống tro tàn dĩ vãng, để hồi tưởng những hoài bảo bất thành trong nghịch cảnh  đời mình…

Không than sinh bất phùng thời,

Vuốt xuôi mái tóc, cả cười, ra đi…

Nguyễn Bính

-Bất phùng thời… “Thế thời phải thế!” Thông cảm cho Nguyễn Nam đi! Già là “nguội lạnh” hết rồi …chỉ còn mơ mộng thôi!  Bồ đã câu được bao nhiêu “ánh nguyệt mộng” rồi… mà cứ còn mê mải?

Còn 2 câu Kiều thì miễn bình đi!

-Từ  ngữ cách điệu, khổ công chọn lọc, không có từ thừa!

-Từ ngữ gợi hình, như những đốm sáng  súc tích, lung linh…

*Có gì đâu!  Dẫu chỉ là mơ bóng nguyệt hay nhìn ánh trăng tan…thì mình cũng thấy thỏa lòng … Gần sáu mươi năm rồi… “Còn một chút gì để nhớ, để quên!” Chấp bút là ký thác nỗi lòng, các bạn cũng vậy, ai ai cũng như vậy mà!

-Ba đứa bạn già chúng mình thật là lập dị! Bây giờ, có ai còn thích chuyện văn chương  mà  cứ “tra tấn”  thơ văn vào mắt người ta! Văn chương hạ giới rẻ như bèo!

*Sao lại là ba? Là chín đứa chứ!

-À đúng rồi, nói theo kiểu bài Nguyệt hạ độc chước của Lý Bạch:

Một bình rượu, khóm hoa,(1)

Nhâm nhi chẳng bạn mà!... 

-Chén mời, mời trăng tỏ,

Mời bóng nữa là ba.

-Hê hê!...

*******

 Ghi chú (1): trích tác phẩm Hồn Quê, quyển số 3 của Ngân Triều trang 63 :

[Những bài dịch thơ khác, lấy trên web có cho phép sử dụng, và xin kính cáo cùng quý tác giả có bài chọn đăng dưới đây:]

Hoa gian nhất hồ tửu

Độc chước vô tương thân.

Cử bôi yêu minh nguyệt,

Đối ảnh thành tam nhân

Nguyệt hạ độc chước-Lý Bạch

花   間   一   壼   酒

獨   酌   無   相   親

舉   杯   邀   明   月

對   影   成   三   人

月  下   獨    酌   -   李   白

  Dịch thơ

*Một mình uống rượu dưới trăng

Tương Như dịch

Một mình chuốc dưới hoa,

Có rượu không có bạn,

Nâng chén mời trăng sáng,

Mình với bóng là ba.

Một bình rượu, khóm hoa/ Nhâm nhi chẳng bạn mà!

Chén mời, mời trăng tỏ/ Kể bóng nữa là ba (Ngân Triều dich)

*

--Huỳnh Vũ Hoàng Tuấn phỏng dịch-- 

Một bầu rượu ở vườn hoa 
Rót mời chỉ có riêng ta tự tình 
Nâng lên cạn chén - trăng xinh 
Bóng hòa với rượu cộng mình là ba

*

-- Bản dịch của Hạt Cát -- 

Một mình chuốc rượu dưới trăng 

Tay ôm vò rượu bên hoa, 
Một mình một chén gần xa không người. 
Kìa trăng! Nâng chén xin mời! 

Thêm này chiếc bóng! Ba người cùng nhau.

*
--Bản dịch của Thầy Trần Trọng San-- 

Trong hoa một bầu rượu 
Riêng mình chẳng có ai 
Nâng chén mời trăng sáng 
Với bóng thành ba người

*

Bản dịch của SongNguyễn HànTú 

Một Mình Uống Rượu Dưới Trăng 
 
Ôm bầu ngồi dưới giàn hoa 
Rót đầy ly cạn 
Uống qua ly đầy 
Nào . . . 
Mời trăng sáng cùng say 
Trăng, ta và bóng họp bầy là ba 

*

--Bản dịch của Nguyễn phước Hậu-- 

Một bầu rượu , dưới giàn hoa 
Không ai đối ẩm thì ta uống mình. 
Mời trăng sáng, chén lưu tình 
Có ta, trăng sáng, bóng hình là ba. 

*

--Bản dịch của Anh Nguyên—

Uống rượu một mình dưới trăng 

Bên hoa sẵn rượu một bầu, 
Tự  tay chuốc rượu, giải sầu nào ai! 
Mời trăng nâng chén cùng say, 
Lại thêm bóng nữa, thế này là ba. 

*

--Bản dịch của Lâm trung Phú -- 

Một bầu rượu giữa hoa 
Không bạn, uống mình ta . 
Nâng chén mời trăng sáng 
Kể luôn bóng thành ba !

*

Bản dịch của Ngân Triều Hậu Nghĩa

Rượu ngon không có bạn hiền  (1)

Một bình rượu, khóm hoa,

Nhâm nhi chẳng bạn mà! 

Chén mời, mời trăng tỏ,

Mời bóng nữa là ba.

Ngân Triều dịch

Ghi chú: (1) Mượn câu thơ Nguyễn Khuyến trong bài "Khóc Dương Khuê".

Nếu biết thế/Hồ Phất chuyển

> 
> 

 Một người hấp-hối chết, nhìn thấy Chúa ưu-ái trao cho chiếc
> va-li, 
> Chúa nói :
 *Đến giờ con ra đi rồi !
> Ngạc- nhiên người này hỏi :
- Bây giờ sao ?  Sớm quá, con còn nhiều việc chưa làm !
> Chúa nói :
* Rất tiếc vì tới giờ con ra đi thôi !
> Người này hỏi : 
-Có gì trong va-li hở Chúa ?
> Chúa đáp : 
*Hành trang của con đó .
- Sở hữu của con, y phục, tiền-bạc ?
> Chúa đáp : 
*Các vật đó không phải của con, chúng thuôc về trái đất !
-Vậy có phải ký ức của con ?
> Chúa đáp : 
*Không phải của con, của thời gian !
-Phải chăng tài năng của con ?
> Chúa nói : 
*Không phải của con, của hoàn cảnh
- Có phải bạn bè hay gia đình con ? 
Chúa nói : 
*Rất tiếc cũng không phải của con, chỉ là tiến trình cuộc đời
- Phải chăng  vợ con của con ?
> Chúa nói:
*Không phải của con, mà là tâm-tư con
-Có phải là thân xác của con ?
> Chúa nói : 
*Cũng không phải của con, nó là cát bụi !
- Phải chăng linh hồn con ?
> Chúa nói :
* Không, của ta !
> Phập phồng người chết
> nhận chiếc va-li Chúa trao,
> Liền mở ra xem, bên trong không có gì cả, trống rổng !
> Bàng hoàng người chết nói:
 -không  có cái gì là cúa tôi cả !
> Chúa nói :
> **Đúng thế, tất cả thời gian con sống là của
> riêng con  Đời sống là thời gian đó
> của riêng mình !Bởi thế, nên tận hưởng
> thời gian đó, khi mình có !
> Đừng để những gì mình có qua đi
> Sống đi, vui sống đời mình
> Đừng bỏ qua nguồn vui khi có, vì chính đó là sở hữu của mình !
> Tất cả mọi thứ  mình có hiện tại là của riêng mình, và con
> không thể mang theo được gì cả khi ra đi !!! 
*Nếu BiếtThế! Nếu biết thế
> xin đừng ham cố Bởi không ai mang
> được xuống mồ Một mai khi về
> cõi hư vô Của trần gian dù
> là vô số 
 *Nếu biết thế màng chi danh lợiLợi danh như bọt
> biển phù vânCó gì tồn tại
> mãi cõi trần Mà mê muội dốc
> lòng đeo đuổi 
*Nếu biết thế xin dừng nghiệp chướng
Hãy biết đủ làm kẻ thiện lương Nếu dư hãy đầu
> tư thiên đường Để  một mai
> còn được an hưởng
> 
> Sưu
> tầm

Người bạn lạ đời/ Cảnh Tú st

 

KHA TIỆM LY Tên thật: THÁI QUỐC TẾ Quê quán: Mỹ Tho, Định Tường Cựu giáo sư Việt Văn, Hán Văn Cựu Sĩ Quan Pháo Binh QLVNCH Các bút hiệu : Lam Kha, Vũ Chương, Liêu Tần Chương, Thái Quốc Tế và từ 2008 là KHA TIỆM LY.

 

​

 

Người bạn lạ đời.

Kha Tiệm Ly

 

Tôi với nó bản tính khác nhau một trời một vực, như đen với trắng. Thế mà định mệnh lại xui khiến tôi phải là bạn thân với nó suốt hơn mười năm trời, kể từ những năm đầu tiểu học, cho đến ngày ghi danh vào đại học. Bản tính khác nhau, chơi nhau là khó. Đàng nầy tôi và nó lại là đôi bạn thân suốt một thời gian dài, nghĩ cũng lạ.

Tôi thì chăm chỉ, cần mẫn; nó thì lưòi biếng, cẩu thả. Tôi thì keo kiệt, nhút nhát; nó thì rộng rãi, gan dạ. Tôi thì ưa câu mâu những chuyện nhỏ nhặt, còn nó thì không để ý những điều tiểu tiết. Nói chung, hai đứa không có cái gì hạp nhau, mà lại rất thân nhau, “biết” nhau, rõ thật lạ đời!

Tôi chưa thấy nó học bài ở nhà bao giờ. Khi thầy kêu trả bài, thì nó… mới bắt đầu học! Nhìn vẻ mặt khẩn trương của nó lúc nầy thật tội nghiệp. Nếu nó xui xẻo mà bị thầy kêu lên lần đầu tiên, thì “ăn trứng vịt” là cái chắc; nhưng nếu thầy kêu nó sau vài ba bạn thì nó đọc cũng khá xuôi tai! Dù thế nào, vẻ mặt thầy cũng tạm hài lòng với đứa học trò “siêng năng” nầy, bởi những con muỗi mà nó đập và kẹp vào tập mỗi tối, đã đủ chứng minh rằng nó đã có học bài!

Học hành cà tàng như vậy mà không kì thi nào nó bị rớt, kể cả Tú tài toàn phần nó cũng “bảng hổ danh đề”!

Hồi xem kết quả Tú tài 2, thằng nào thằng nấy mặt mày vẫn còn xanh lè, vì những tháng thức khuya gạo bài trối chết; còn nó vẫn hồng hào mà còn có vẻ lên cân! Nó đến trước tự lúc nào. Nhìn cái bản mặt đầy thoả mãn, và cái giọng láu cá của nó mà phát tức:

- Hà, hà! Chúc mừng tụi bây đậu hạng cao, và chúc mừng tao đậu… hạng chót! Hì, hì!...

Hồi đó “hạng cao” là Ưu và Bình, dành cho những thí sinh xuất sắc ở mọi môn; kế đó là Bình Thứ rồi cuối cùng là Thứ. Sức học chúng tôi thuộc hạng xoàng, nếu đậu được Bình Thứ là cũng là chó ngáp phải ruồi, chứ nói chi “đậu cao” như nó mỉa mai. Nhưng đậu hạng nào cũng vui, “đậu hạng chót còn hơn rớt hạng nhất” mà, nhất là cả bọn đều đậu, lại càng vui hơn.

Nó mời chúng tôi đi tẩm bổ, gọi là để ăn mừng (hồi đó không ai dùng từ “bồi dưỡng”). Gãi đúng chỗ ngứa, chúng tôi khoái ra mặt. Một là được ăn miễn phí, hai là ăn … cho bỏ ghét cái tật xỏ ngọt hồi nãy của nó: “ Tụi bây đậu hạng cao, tao đậu hạng chót”.

Đậu thì ai cũng mừng, cũng như ăn chùa thì ai cũng khoái. Nhưng mấy thằng kia cũng hơi e dè. Biết ý, nó trấn an:

- Tụi bây khỏi lo. Tao cho tụi bây thả cửa một bữa. Nay má tao cho tiền ăn mừng.

Nói “thả cửa”, nhưng thực ra không có gì lớn: Mỗi đứa một tô hủ tiếu và một chai nước ngọt cũng đủ no. Tôi háo ăn nên “thiếm xực” thêm cái bánh bao thì cành hông, đi muốn không nổi! Hồi đó các cậu Tú chúng tôi không ai uống rượu, hút thuốc, xem đó là sự sa đoạ, nên một chầu ăn bốn người cũng chẳng tốn bao nhiêu tiền. Chả bằng các cậu lớp 8, lớp 9 ngày nay, rượu đế thì “chơi” trăm phần trăm, cụng ly côm cốp; thuốc thì phà như khói tàu, nói chuyện thì luôn “xổ nho”. Thật là “hậu sanh khả uý”!

Chúng tôi bàn nhau về dự định tương lai. Thường thì cũng theo các đàn anh đi trước, là cứ thi đạivào y, vào dược, dù biết khó chen chân. Bởi chúng tôi tài sơ, lại thiếu “đức”... Trần Hưng Đạo!(*) Nhưng cũng thi để cầu may, ông bà ta cũng đã chẳng bảo “học tài thi phận” đó sao?

Chúng tôi ai cũng mơ được thành bác sĩ, vì nếu là bác sĩ thì kể như nắm được thần chú mở cửa kho tàng; và nếu cộng thêm một ít vô nhân, bôi đen lương tâm chút xíu nữa thì nhà lầu xe hơi có trong chớp mắt. Lại tha hồ nạt nộ bệnh nhân, những người mà hàng ngày vừa khúm núm, năn nỉ ỉ ôi, vừa dâng tiền cho mình. Bác sĩ thời ấy có người gọi là “Quan Thầy”, tức Ông Quan Thầy Thuốc; Kiểu như các Quan Ngự Y thời xưa vậy mà. Nhưng Quan Thầy thì oai phong hơn Quan Ngự Y trong phim nhiều, và cái mặt kênh kênh cũng đáng ghét hơn!

Nhớ một lần tôi sưng khớp gối, tới bác sĩ. Vừa vào phòng, ông ta nhìn tôi với cặp mắt như là cặp mắt của ... ác mẫu Tào Thị nhìn Tấn Lực:

- Cái gì đây? (Ý Quan Thầy hỏi: “Mầy bệnh gì?”)

- Dạ! Cái đầu gối nó trật khớp sao mà đau quá!

Quan Thầy quát:

- Vô đây đừng có nói xàm! Đã biết trật khớp sao không ở nhà trị. Vô đây làm chi?

Từ đó tôi càng khoái cái nghề bác sĩ hơn, bởi vừa có tiền, vừa nạt nộ con bệnh thoải mái.

Lại một lần nằm viện. Vừa đến giường tôi, Bác sĩ lệnh:

- Quay mặt bên kia nói chuyện!

Và sau khi ấn ấn vào bụng tôi mấy cái, thì cô y tá đi theo vội xịt alcool vào chiếc khăn trắng cho bác sĩ lau tay tiệt trùng. Vừa xấu hổ, vừa tủi thân. Tức cảnh sinh tình, tôi liền nghĩ ra “Chuyện cười một trăm chữ”, để khi nào chúng bạn đến thăm kể cho chúng nghe chơi. Chuyện đại khái như sau:

- Cái gì dơ nhất?

Tụi nó lao nhao: “Thiếu gì!”. Tôi lại hỏi:

- Vậy chứ cái gì sạch nhất?

Nó trả lời:

- Cũng hàng trăm thứ. Hay là mầy đố mẹo? Vậy thì là lau! Người ta không nói “sạch như lau”” là gì? Hi hi!

Tôi phục trí thông minh của nó; và cho luôn lời giải đáp:

- Bậy! Tiền!

- Mầy mới khùng! Tiền là chúa dơ. Nó qua tay không biết bao nhiêu người cùi....Nó dơ hơn tất cả mọi thứ.

- Hứ, bác sĩ luôn rửa tay sau khi khám bịnh, sau khi vệ sinh, nhưng sau khi cầm tiền, có ai thấy bác sĩ rửa tay bao giờ đâu? Như thế không phải là tiền sạch nhất hay sao?


Đến nay hơn bốn mươi năm mà “tuyệt tác” nầy tôi vẫn lấy làm tâm đắc lắm.

Có câu “Lực bất tòng tâm”; lại có câu “Ghét của nào trời tao của đó”. Tôi thích làm bác sĩ, trời chẳng cho; nhưng ghét cái nghề viết, thì trời lại bắt phải dính vào!

Ngày ghi danh vào đại học (đại học văn khoa và đại học luật khoa thời ấy khỏi thi tuyển), ai cũng tranh thủ để được ghi tên trước. Riêng nó thì đứng im lìm một góc, dáng suy tư. Chừng chúng tôi làm thủ tục xong, nó vẫn im lìm như gỗ! Hỏi vài lần nó mới nói:

- Tụi bây cố học thành tài. Tao không học đâu. Từ nay, có lẽ chúng mình khó gặp.

Cả bọn ngơ ngác vì quyết định bất ngờ của nó. Tụi tôi bảo:

- Mầy có bịnh (tâm thần ) không vậy? Không học là đi lính đó.

Nó nhìn chúng tôi với đôi mắt cương quyết:

- Tụi mầy yên tâm, không có lính nào bắt tao được đâu!

Trong bọn, tôi thân thiện với nó nhất, và cũng “biết” nó nhất (tri kỉ mà!). Nó là thằng “duy ý chí”, đã quyết định thì khó đổi thay. Biết can ngăn cũng vô ích, nên tôi đành nhìn nó băng qua đường. Nhìn nó đi đến khuất bóng mà dạ ngùi ngùi!

Tôi như mất một thứ gì quí giá lớn lao. Ngày sau tôi đến nhà tìm nó, hi vọng mong manh là nó đổi ý. Nhưng nó đã đi thật rồi!

Sau một đêm biển xanh còn biến thành ruộng dâu; thì với hơn bốn mươi năm, bọn chúng tôi không khỏi trải qua nhiều cuộc tang thương! Không đứa nào còn ở chỗ cũ. Có khi nhớ cũng muốn tìm, nhưng biển đời mênh mông, biết đâu tăm cá?

Một lần lễ chùa, tôi tình cờ gặp lại nó. Nó là ... trụ trì tại một chùa X..! Dù thân nó tròn trịa, mặt no đầy, da dẻ hồng hào khác hẳn thuở xưa. Dù nó đang “đầu tròn áo vuông”, dù có dáng oai nghi của một nhà tu, tôi cũng nhận ra ngay. Tôi vừa bàng hoàng, vừa mừng. Mừng vì được gặp lại người bạn thân; bàng hoàng vì không biết ma đưa lối quỉ dẫn đường thế nào mà kéo nó đến cửa thiền!

Đợi lúc vắng khách thập phương, tôi nhẹ nhàng đến bên nó, chấp tay có vẻ cung kính, nhưng lời nói lại có phần đùa nhiều hơn:

- Bạch thầy! Thầy còn nhớ... con không?

Nó sựng một giây, rồi vỗ mạnh vào vai tôi, lớn tiếng mừng rỡ. Như quên mình là nhà sư:

- Thằng quỉ, sao mầy lại ở đây?

Câu nầy đáng lý tôi hỏi nó mới đúng hơn. Tôi vẫn chấp tay, cười cười:

- Dạ!...con là Phật tử...

Nó nắm tay tôi kéo đi, dẫn tôi qua một dãy phòng. Đến môt phòng riêng biệt, trên có hàng chữ “Phòng Trụ Trì”, nó đẩy tôi vào. Đó là một phòng tương đối rộng, ngăn nắp sạch sẽ; bày biện đơn sơ, khác với bản tính cẩu thả và ... “ở dơ” (!) của nó. Đảo mắt một vòng, tôi hỏi nó:

- Theo tôi biết, chỗ ngủ của trụ trì như hàng đại gia. Sao chỗ của thầy đơn giản quá vậy?

Nó không đáp , mà hỏi lại:

- Tụi bây thế nào rồi? Thầy bà gì! Tao thèm “mầy, tao” lắm!

Tôi cười hì hì, cũng không trả lời, mà lại hỏi:

- Nếu thầy cho phép... Vậy chứ sao mầy là trụ trì ngang xương vậy?

Nó tự hào:

- Sao lại ngang xương? Đó là sự suy nghĩ đầy trí tuệ của tao: Từ lúc tụi bây ghi danh vào đại học, tao nghĩ, dù tụi mình có học hết đại học đi nữa, thì khi ra trường làm được cái gì với cái bằng cử nhân văn chương hay cử nhân luật? Là luật sư, nếu tụi mình có chút lương tri thì chẳng nói chi; bằng không thì sẽ vì tiền mà dùng miệng lưỡi cú diều thay đen đổi trắng, làm nghiêng cán cân công lý, thì tạo ác biết bao nhiêu? Nếu an phận thủ thường làm nghề “bán cháo phổi” (dạy học), thì thường ngày phải hít bao bụi phấn, đến già không chừng cũng sẽ vô Viện Bài Lao! Đó là chưa nói không may thi rớt, bị sa vào lính, lại phải làm bia cho họng súng AK? Sống là một trường tranh đấu. Mạnh được yếu thua. “Khôn thì ăn trước ngồi trên. dại thì ra đứng hai bên cột đình”.

Tôi nóng mặt:

- Vì vậy mầy mới chọn nghề thầy chùa?

- Đúng vậy! Thì đã sao chứ? Làm nghề thầy chùa thì dù có chiến tranh khốc liệt thế nào, tao cũng khỏi phải đi lính, nên luôn mang chữ thọ trước ngực! Cái ăn cái mặc khỏi chạy đổ mồ hôi. Tiền thì có người quỳ dâng tận tay, Cơm thì có người hầu hàng buổi. Chỗ ở thì đồ sộ nguy nga. Trăm kẻ kêu bằng thầy, vạn người xưng là con. Ở ngoài đời, dù cho kẻ có đại quyền, cũng chưa hẳn được tôn trọng như vậy. Có gì không tốt chứ?

- Chùa mầy giàu như vầy, sao chỗ ngủ cùa mầy bèo quá vậy?

Nó cười:

- Mầy cứ mãi giữ cái đầu non nớt của mầy, thì làm sao thấu lý chuyện đời? Tao xây biệt thự cho mẹ tao hàng tỉ còn được, thì huống chi cái chỗ nằm cỏn con nầy? Thường thì con người ta có tiền thì hay phô trương, không ngoại trừ những kẻ “tu hành”. Vật dụng thì xài những thứ đắt tiền, đi xe máy đời mới, thậm chí sắm cả xe con. Đó là những thằng ngu! Bá tánh có hàng vạn người, nhưng có cả hàng triệu đôi mắt. Đừng bảo họ mệ muội mà lầm! Họ cúng dường Tam Bảo là để trùng tu chùa chiền, hương hoa cho Phật, chứ nào để cho trụ trì lấy đó mà xài sang, xa hoa phung phí? Ai đời trụ trì mà kéo cả vợ con vào chùa, thật là chướng mắt! Ai đời sau giờ công phu thì vứt áo cà sa đi nhậu với loại đàn bà goá điếm đàng. Thầy chùa gì mà vừa dứt tiếng mõ thì vội trốn về nhà hú hí với vợ con. Ai đời lại chiều chiều lại mặc quần sọt đi đánh tenis như hạng thượng lưu...

- Vậy mầy sống thanh đạm thế nầy là để che mắt thế gian?

Như không để ý đến câu hỏi của tôi, nó tiếp:

- Trong đám sâu độc có thể làm hỏng hoa sen Phật giáo, thì cũng không thiếu những bậc đại sư hết lòng vì đạo, xả thân vì Pháp, nếu không thì làm gì Phật giáo tồn tại đến ngày nay? Tao không phải là chân tu, nhưng cũng biết dừng lại đúng lúc. Trước là tao che mắt thế gian thực đó, nhưng giờ thì chưa hẳn. Trong mấy mươi năm niệm trì kinh chú, tao cũng đã ít nhiều thấm nhuần giáo lý của Đấng Chí Tôn. Lấy tiền bạc của đàn na tín thí cúng dường mà làm của riêng mình , thì kiếp sau cũng phải mang lông đội sừng để trả nợ mà thôi! Mầy khỏi lo.

Tôi ầm ừ định hỏi nó một câu, thì nó lại hỏi tôi, như để cho không khí bớt ngột ngạt:

- Còn mầy sao rồi? Có viết lách gì không?

- Tao tự bỏ dạy. Làm đủ tứ nghề. Có viết chút đỉnh để kiếm tiền xài vặt.

Tôi nói “xài vặt” cho oai, chứ thực ra là để phụ thêm vào việc thu nhập ít ỏi của mình.

- Thu nhập?

Tôi ghét cái hất hàm có vẻ cao ngạo của nó nên trả đũa:

- Làm gì bằng cái nghề buôn thần bán thánh của mầy!

Chợt thấy mình hơi quá lố, tôi cười giả lả:

- Viết mà để lãnh nhuận bút thì chẳng bao nhiêu, nhưng tao có thêm cái nghề bán chữ nên cũng tạm ổn.

Nó nhìn tôi, như muốn hỏi “bán chữ” là gì. Tôi giải thích:

- Như vầy: Có lắm tên nghèo chữ, mà lại giàu tiền, lại háo danh, nên nó mua bài của tao, mỗi bài thường giá gấp năm lần nhuận bút! Hoặc có kẻ khoái nịnh, bảo tao viết tán dương. Tao làm luôn. Thường thì mối nầy rất xộp.

- Được nhiều “mối” không?

- Kẻ háo danh lúc nào không có? Có khi còn rộ lên như một phong trào! Thằng nầy xuất bản tập thơ, thường thì để... cho, vì nếu bán cũng chẳng ai mua! Thì thằng kia cũng phải cố làm cho bằng được, thế là tao lại có chuyện làm! Lắm khi làm không xuể, tao phải “chia hàng” cho bạn nghèo của tao, mới xuể!

Nó cười sặc, ngụm nước trà bắn ra tùm lum:

- Văn chương mà mầy làm như mớ cá, mớ rau!

Không khí có vẻ dễ thở một chút. Nó lấy tay áo cà sa lau miệng, “giảng pháp”:

- Danh lợi là hai miếng mồi béo bở mà kẻ phàm phu nào cũng thích: Thùng “Cúng Dường Tam Bảo” của mỗi chùa thường là chỉ có tờ mười ngàn, hai chục ngàn, năm chục ngàn. Những kẻ cúng dường bạc triệu, thì đòi cho được gặp trụ trì để được ghi tên; như là một kí hiệu cho trụ trì biết, hầu lần sau được tiếp đón nhiệt tình! Hoặc để lên mặt, hay phơi bày một chút giàu sang cho người xung quanh thán phục. Hay để khoe mình đã tạo nhiều “phước đức”! Trong lúc đó, cha mẹ ở nhà, mới chính là Phật trước mắt, thì lại bỏ bê, không màng tới.

Cũng vì chữ lợi mà mầy ca tụng phường vô sỉ, mập mờ đen trắng thị phi. Cứ tưởng đơn giản là tiền trao cháo múc, hết xôi rồi việc, chứ đâu có ngờ là bút sa gà chết! Mầy đã vô tình bôi nhoà ý thức, làm lệch đường nhận định của kẻ hậu sinh. Xét ra cũng là tội ác!

Tôi giật mình vì dường như nó noí đúng! Không ngờ cái thằng quỉ sứ nầy sau bốn mươi năm ăn tương chao lại có những lý luận sâu xa, sắc bén như vậy. Tôi thường dùng cụm từ “Những phường háo lợi háo danh” một cách khinh miệt. Nhưng nay, nhờ nó mà tôi phát hiện chính tôi cũng đã đồng hội đồng thuyền với bọn người ấy. Mắt tôi đã “tinh tường” thấy được hạt cát nhỏ bé trong mắt người khác, nhưng lại đui mù không thấy được cọng rơm tổ bố trong mắt của mình! Với bộ óc tí ti như óc tép riu của tôi, lại còn bất hạnh mang thêm cái tự ái lớn như đầu bò. Tôi tìm cách quơ quàu của một người thua cuộc:

- Vậy chứ cái nghề bán lòng tin của mầy có phước lắm?

Nó lặng thinh. Trong cái im lìm đó, đã chứa đựng cả lòng vị tha to lớn, hay chứng tỏ lòng nó đã lắng mọi sân si. Tôi cũng chẳng nói lời nào. Nhưng sự lặng yên nầy lại mang nhiều xấu hổ của kẻ thiếu tài. Nó là một thằng thông minh từ còn bé tí; và tôi, lúc nào cũng thấp hơn nó một cái đầu.

Kha Tiệm Ly

Kiến thức bệnh lý về não, tim và thiền/ Viễn Phương chuyển

   Não & Tim và Thiền

      Cách đây vài năm, khi tôi đang còn chủ trương một chương trình có tính cách thiện  nguyện và phải trang trải và chi tiêu rất nhiều cho chương trình này,  trong khi không có sự trợ giúp nào từ phía chính phủ cả, tôi đã suýt bị “stroke” và chấm dứt cuộc đời ở đây, nếu không có Thiền.
      Buổi tối  hôm đó, tôi đang ngồi ở nhà, lo lắng khủng khiếp về số tiền mà mình phải chi gấp cho tiền nhà, tiền điện thoại, cũng như một số tiền linh tinh  khác hầu giữ cho chương trình được tiếp tục, bất ngờ tay chân tôi tự nhiên rung giật khác thường. Mới đầu là rung nhẹ, sau giật liên hồi,  không kiểm soát được nữa. Bắp thịt miệng tôi cũng giật luôn. Tôi hốt  hoảng, cố gọi người con trai bằng một loại âm thanh đứt quãng của mình.  May mắn cho tôi là anh con trai tôi vừa đi ngang qua, nhìn thấy tôi đang rung giật, vội gọi cậu em và  hai anh em hốt hoảng chở tôi vào ngay bệnh viện UCI cấp cứu.
      Ngay  lúc đó, tôi cố gắng kiềm chế không cho tay chân rung giật, nhưng cơ thể tôi đã bắt đầu bất tuân lệnh, tôi đành chấp nhận các cơn run rẩy liên  tục. May mắn cho tôi là trí óc còn tỉnh táo. Trong tình hình nguy kịch ấy, tôi chợt nhớ đến Thiền!
     Tôi nghĩ chỉ còn phương cách này mà  thôi, vì từ nhà đến bệnh viện, khiêng ra khiêng vào cũng bao nhiêu phút, có thể từ liệt đến chết. Nhớ đến điều đó, tôi bình tĩnh ngay và bắt đầu hít thở thật dài, thật sâu. Tôi nhắm mắt lại, mặc cho hai ông con trai  lo bế ra xe, nổ máy và chạy đi, tôi chỉ tập trung tư tưởng, và hít thở theo Thiền. Từ từ hít vào bằng mũi, theo dõi hơi thở mình tới bụng, ngưng lại ba giây (đếm thầm  1,2,3), rồi từ từ thở ra, cũng thật chậm. Tôi cứ làm thế, không màng đến ngoại cảnh, chỉ trừ khi bác sĩ hỏi vài câu hỏi thì trả lời, sau đó, thì mặc họ, chụp phim X-Ray tại chỗ, rồi qua MRI, rồi Siêu âm, chích nước  biển… Cứ xong một việc, tôi lại nhắm mắt, hít thở. Suốt đêm như vậy, tôi không suy nghĩ gì, để cho óc não thoải mái, không tạp niệm, không run  sợ, không lo âu, không phỏng đoán bất cứ điều gì. Trong óc tôi, chỉ có  một tư tưởng chạy qua chạy lại: “Bình tĩnh, không nghĩ gì hết, tập trung tư tưởng hít thở. Hít vào…. Nén hơi, 1,2,3… Thở ra…Hít vào….”
     Cứ thế, tôi dần dần đi vào giấc ngủ nhẹ nhàng (một phần có lẽ (?) bệnh viện cho tôi thuốc ngủ chăng?) Đến nửa đêm tỉnh giấc, tôi lại tiếp tục hít thở.. Hít vào… thở ra… trong khi tay chân vẫn để xuôi thẳng theo thân người. Rồi lại ngủ. Đến sáng hôm sau, khoảng 11 giờ, thì bác sĩ trực đến, cho tôi biết là  chẳng có gì quan trọng cả, chỉ là một cơn “stroke” nhẹ, đã qua khỏi rồi. Tôi hỏi ý kiến ông về việc tôi hít thở, tập trung tư tưởng, hít vào,  nén hơi, rồi xả ra.. Ông bác sĩ người Mỹ giật mình, nhìn tôi: “A! Tôi  biết rồi! Ông làm đúng đó! Ông đã Thiền để tự cứu mạng mình! Nếu ông  không làm như thế, thì bây giờ ông đã gặp khó khăn rồi!” Bác sĩ còn cho  biết cơn “light stroke” (Xuất huyết não nhẹ) đến trước, báo động cho cơ thể biết là nó sắp tấn công cơn thứ hai, mạnh hơn và đưa đến tử vong  hoặc bại liệt! Nếu tôi tiếp tục lo lắng, sợ hãi, không biết Thiền thì nhất định  một cơn nữa sẽ dứt điểm!
      Sau này, tôi đọc trên Internet, thấy có lời khuyên của các Y Sĩ là khi có cảm giác sắp bị “nhồi máu cơ tim” (heart  attack), thì việc đầu tiên cũng là ho vài cái rồi hít thở thật sâu và  thật dài, tối thiểu 10 lần sẽ cứu được mạng.
    Triệu chứng bị “heart attack” được thể hiện dưới hính thức sau:
    -Đau thắt tim.
    -Cơn đau chạy từ tim đến dưới cánh tay trái. Nói “dưới” nghĩa là cơn đau buốt chạy phía dưới bắp thịt cánh tay trái.
     -Hơi thở gấp rút, ngắn và giật
     -Mệt bất ngờ, lưỡi líu lại.
     -Có thể muốn ói mửa.
     Đó là những triệu chứng đầu tiên báo hiệu có thể có một cục máu bầm đang làm tắc nghẽn máu về tim, làm trái tim phải đập mạnh  tối đa để làm tròn phận sự của nó là đẩy cục máu ra khỏi chỗ kẹt, nhưng  vì không thể làm được chuyện đó, nên tim đành đứng lại.

    Còn xuất huyết não, có thể một (hay tất cả) các triệu chứng sau:
    -Mệt bất ngờ, lưỡi có thể líu lại, nói lăng nhăng, lắp bắp.
    -Mất thăng bằng.
    -Tê liệt một phần thân thể, tê một bên mặt.
    -Có những cử động bất thường.
    -Nhức đầu khủng khiếp
    Theo nguyên tắc bảo vệ sức khỏe, nếu thấy những triệu chứng này, lập tức gọi 911, bất kể đang ở đâu, đang làm gì. Tuy nhiên, có rất nhiều trường  hợp, việc tự gọi 911 không thực hiện được, vì ở xa máy điện thoại, hoặc  tay chân run giật, ngã lăn xuống đất, hoặc đang lái xe… Vậy, phương pháp  duy nhất, nhanh nhất và hiệu quả nhất trong khi chờ chữa trị là Thiền.
  
    Thực hiện Thiền rất đơn giản, gồm hai việc : xả bỏ và tập trung hít thở.

   -Xả bỏ : Lập tức bỏ qua mọi suy nghĩ, lo âu, và tự mình “nói” (trong đầu)  với mình là “không nghĩ gì hết, không nghĩ gì hết, không nghĩ gì hết, xả bỏ, xả bỏ, xả bỏ…”
    -Tập trung hít thở : Trước hết là nhắm mắt lại,  tay chân ở đâu, để đó, hít vào thật chậm, theo dõi hơi thở qua mũi, dồn  xuống phía dưới bụng, nén hơi, đếm 1,2,3 rồi từ từ thở ra, theo dõi hơi  thở đang đi qua mũi. Cứ thế mà lặp đi lặp lại nhiều lần.
     Trường hợp đang lái xe, mà thấy có triệu chứng gì bất thường như trên, lập tức tấp xe vào lề đường, bật đèn báo động lên, và nhắm mắt hít thở… Nhất định sẽ tự cứu được mạng sống mình.

     Trong cuộc sống hiện tại, là một con người, ai không phải suy nghĩ. Người có  cuộc sống đơn giản cũng suy nghĩ về ăn uống, sinh hoạt, nghĩ về gia đình, vợ chồng con cái. Người hay suy tư thì luôn nghĩ về ý nghĩa cuộc đời. Kẻ làm thương mại thì luôn luôn tính toán… Khi suy nghĩ, suy tư, tính toán mà có tìm ra giải pháp, thì cơ thể vẫn chấp nhận được. Các nhà toán học, khoa học, triết học, chính trị gia luôn suy nghĩ. Nhưng nếu  cường độ suy nghĩ tăng lên đến một độ cao, hầu như không nghỉ ngơi bất  cứ lúc nào mắt mở, (có khi ngủ cũng vẫn suy nghĩ), mà nếu cảm thấy không tìm ra giải pháp, thấy “bí”, cùng đường tắc lối, thì có thể hệ thống thần kinh não bộ chịu  không nổi, phải phản kháng lại, và lúc đó, sẽ gây rối loạn, hoặc biến  thành trầm cảm, hoặc xuất huyết não. Trước khi biến thành trầm cảm, có  thể có một giai đoạn bị “sự kích thích tấn công” (anxiety attack). Điều  này có khi nguy hiểm hơn bị nhồi máu cơ tim, vì nếu bị nhồi máu cơ tim  mà chữa được, chỉ việc nghỉ ngơi, ăn uống cẩn thận trở lại, thì hết  bệnh. Còn nếu bị “sự kích thích tấn công”, hậu quả sẽ rất lâu dài và khó chữa. Người bệnh luôn nhức đầu, thấy có “cái gì” chạy qua chạy lại  trong đầu, tim luôn đập nhanh, ngủ hay giật mình, hoảng hốt, sợ hãi  hoài, sợ chết, sợ bệnh, sợ đau, sợ cô đơn, sợ bị vợ chồng, con cái bỏ rơi, sợ mất việc.. và sức khỏe xuống thê thảm. Không còn cử động mạnh và nhanh được, lúc nào cũng nghi tim mình có vấn đề, ăn uống không ngon, mất hứng thú xem phim, nghe nhạc, đọc báo. Nói chung là biến thành trầm cảm,  suốt ngày lừ đừ, đặt đâu ngồi đấy, rồi chờ chết! Đi khám bệnh, thì sẽ không thấy toa nào ngoài các toa thuốc an thần, có tính chất gây nghiện. Nếu uống vào thì khỏe, không uống thì nhớ, rồi uống hoài, uống hoài… Ghiền!
     Vậy, làm sao trị được hoặc ngăn chặn được hai căn bệnh này mà không dùng thuốc: Thiền! Nếu phối hợp được với các phương pháp khí công khác, như Yoga, Tài Chi, Hồng Gia, thì sức khỏe sẽ hồi phục nhanh hơn.  Ngoài ra, nếu bệnh nặng, cần thêm rất nhiều Vitamin B1, vì Vitamin B1  làm lợi cho tế bào não, giúp trí nhớ và giúp cho việc suy nghĩ không bị trở ngại.
     Tuy nhiên, theo luật Đời và luật Trời, cuộc sống, tự nó, mang rất nhiều giới hạn.  Không có gì vĩnh viễn, không có chi gọi là trường tồn. Vậy, muốn sống  khỏe với thiên nhiên, cần giới hạn nhiều thứ, nhất là giới hạn suy nghĩ, bởi tế bào não là hệ thống tế bào duy nhất, chết đi rồi thì không sản  sinh thêm như các loại tế bào khác. Lớp tế bào da này chết rồi (biến  thành “ghét”) thì lớp khác sinh ra. Còn tế bào não, Trời sinh ra có  nhiêu thì xài nhiêu, mình làm mất đi cho công việc rồi thì không có nữa. Nhiều nhà bác học về già thành lẩm cẩm, mất trí nhớ. Khoa học gia  Einstein, một hôm ngồi xe lửa, để rơi cái mũ trên đầu gối xuống đất. Một cô gái ngồi bên cạnh nhặt lên và để lại trên đầu gối ông như cũ. Ông quay qua, cám ơn và hỏi: Cô bé  họ gì? Cô bé trả lời: “Dạ, thưa ba, con có họ là Einstein.”

                                                          Chu Tất Tiến

Bạn có biết/ Củ cà rốt/ vị thuốc nhân sâm của người nghèo/ Viễn Phương chuyển

 

Cà Rốt, Nhân Sâm Của Người Nghèo

Bác sĩ Nguyễn Ý Đức

Sâm là món thuốc quý trong y học đông phương mà ngày nay y học thực nghiệm Tây phương cũng phần nào công nhận. Nhưng sâm là dược thảo đắt tiền nên dân bạch đinh ít người có cơ hội sử dụng. Và các nhà y học cổ truyền đã khám phá ra một thảo mộc có giá trị tương tự như sâm để thay thế. Đó là củ cà rốt nho nhỏ, màu đỏ mà các vị lương y này coi như là một thứ nhân sâm của người nghèo.

Có lẽ vì là “nhân sâm của người nghèo”, nên cà rốt được tạo hóa đặc biệt ưu tiên ban cho dân chúng ở vùng đất sỏi đá Afghanistan từ nhiều ngàn năm về trước để dân chúng bồi bổ, tăng cường sức khỏe.

Từ mảnh đất nghèo khó đó, cà rốt được các đế quốc La Mã, Hy Lạp khi xưa biết tới giá trị dinh dưỡng cũng như y học. Họ mang về trồng làm thực phẩm và để chữa bệnh. Các danh y hai quốc gia này như Hippocrattes, Galen, Diocorides..đã lên tiếng ca ngợi cà rốt vừa là thức ăn ngon, vừa là dược thảo tốt để chữa bệnh cũng như tăng cường khả năng tình dục.

Trải qua nhiều thế kỷ, cà rốt du nhập tới các quốc gia khác trên khắp trái đất và là món ăn ưa chuộng của mọi người dân, không kể giầu nghèo. Người Tây Ban Nha mang cà rốt đến châu Mỹ vào thế kỷ thứ 15, rồi người Anh cũng mang theo khi họ đi chinh phục Mỹ vào thế kỷ thứ 16.

Cà rốt có nhiều mầu khác nhau như trắng, vàng, đỏ và tím đỏ. Mầu của cà rốt tùy thuộc vào một số yếu tố như là: nhiệt độ nóng quá hoặc lạnh quá làm giảm mầu cà rốt; cà rốt thu hoạch vào mùa Xuân và Hạ có mầu xậm hơn là vào mùa Thu và Đông; tưới nước quá nhiều và nhiều ánh sáng làm giảm mầu cà rốt...      

Cà rốt được trồng bằng hạt từ tháng Giêng tới tháng Bảy, nẩy mầm sau hai tuần lễ và có củ trong thời gian từ hai tới ba tháng.       

Giá trị dinh dưỡng

Một củ cà rốt cỡ trung bình có 19 mg calci, 32 mg phospho, 233 mg kali, 7 mg sinh tố C, 7 gr carbohydrat, 5 gr đường, 2gr chất xơ, 1gr chất đạm, 6.000mcg sinh tố A, 40 calori, không có chất béo hoặc cholesterol.

Một ly (240ml) nước cà rốt lạnh nguyên chất cung cấp khoảng 59 mg calci, 103 mg phospho, 718 mg kali, 21 mg sinh tố C, 23 g carbohydrat và 18.000mcg sinh tố A. Thật là một món giải khát vừa ngon vừa bổ dưỡng.

Cà rốt như thực phẩm

Vị dịu ngọt của cà rốt rất thích hợp với nhiều thực phẩm khác, cho nên có nhiều cách để nấu nướng cà rốt.

Cà rốt có thể ăn sống hay nấu chín với nhiều thực phẩm khác, nhất là với các loại thịt động vật. Người viết không dám lạm bàn. Chỉ xin thưa rằng: bò kho mà không có cà rốt thì chẳng phải bò kho. Cảm lạnh mà được một bát canh thịt nạc nấu với cà rốt, đậu hà lan thêm vài nhánh hành tươi, ăn khi còn nóng hổi thì thấy nhẹ cả người. Chả giò chấm nước mắm pha chua, cay, ngọt mà không có cà rốt thái sợi thì ăn mất ngon. Cà rốt cào nhỏ, thêm chút bơ ăn với bánh mì thịt nguội thì tuyệt trần đời...

Dù ăn cách nào, sống hay chín, cà rốt vẫn giữ được các chất bổ dưỡng. Đặc biệt khi nấu thì cà rốt ngọt, thơm hơn vì sức nóng làm tan màng bao bọc carotene, tăng chất này trong món ăn. Nhưng nấu chín quá thì một lượng lớn carotene bị phân hủy.

Cà rốt ăn sống là món ăn rất bổ dưỡng vì nhiều chất xơ mà lại ít calori. Cà rốt tươi có thể làm món rau trộn với các rau khác.

Cà rốt đông lạnh cũng tốt như cà rốt ăn sống hoặc nấu chín, chỉ có cà rốt phơi hay sấy khô là mất đi một ít beta carotene. Cà rốt ngâm giấm đường cũng là món ăn ưa thích của nhiều người.

Ăn nhiều cà rốt đưa đến tình trạng da có màu vàng như nghệ. Lý do là chất beta caroten không được chuyển hóa hết sang sinh tố A nên tồn trữ ở trên da, nhất là ở lòng bàn tay, bàn chân, sau vành tai. Tình trạng này không gây nguy hại gì và màu da sẽ trở lại bình thường sau khi bớt tiêu thụ cà rốt.

Nước vắt cà rốt là món thức uống tuyệt hảo.

Rửa sạch cà rốt với một bàn chải hơi cứng, đừng bỏ hết vỏ vì sinh tố và khoáng chất nằm ngay dưới vỏ. Sau khi ép, nên uống ngay để có hương vị tươi mát. Muốn để dành nước cà rốt, nên cho vào chai đậy kín để tránh oxy hóa rồi cất trong tủ lạnh. Nên lựa cà rốt lớn, chắc nịch với mầu vàng đậm hơn là loại vàng nhạt, để có nhiều caroten.

Lá cà rốt cũng có thể ăn được, nhưng hơi đắng vì chứa nhiều kali. Lá có nhiều chất đạm, khoáng và sinh tố. Để bớt cay, trộn một chút giấm đường. Lá có tính cách sát trùng nên nước cốt lá cà rốt được thêm vào nước súc miệng để khử trùng.

Công dụng y học

Cà rốt chứa rất nhiều beta carotene, còn gọi là tiền- vitamin A, vì chất này được gan chuyển thành sinh tố A với sự trợ giúp của một lượng rất ít chất béo.

Nhà dinh dưỡng uy tín Hoa Kỳ Roberta Roberti đã liệt kê một số công dụng của cà rốt đối với cơ thể như: làm tăng tính miễn dịch, nhất là ở người cao tuổi, giảm cháy nắng, giảm các triệu chứng khó chịu khi cai rượu, chống nhiễm trùng, chống viêm phổi, giảm bớt mụn trứng cá, tăng hồng huyết cầu, làm vết thương mau lành, giảm nguy cơ bệnh tim mạch

Bản hướng dẫn về dinh dưỡng của Bộ Canh Nông Hoa Kỳ vào năm 1995 có ghi nhận rằng Các chất dinh dưỡng chống oxy hóa trong thực phẩm thực vật như sinh tố C, carotene, sinh tố A và khoáng selenium đều được các nhà khoa học thích thú nghiên cứu và quần chúng ưa dùng vì chúng có khả năng giảm thiểu rủi ro gây ra ung thư và các bệnh mãn tính khác

Từ thời xa xưa ở Ấn Độ, Hy Lạp và La Mã, cà rốt, nước ép cà rốt, trà cà rốt đã được dùng để trị bệnh
1 - Cà rốt với bệnh ung thư

Beta carotene có tác dụng chống ung thư trong thời kỳ sơ khởi, khi mà các gốc tự do tác động để biến các tế bào lành mạnh thành tế bào bệnh. Beta carotene là chất chống oxi hóa, ngăn chận tác động của gốc tự do, do đó có thể giảm nguy cơ gây ung thư phổi, nhiếp hộ tuyến, tụy tạng, vú và nhiều loại ung thư khác.

Theo nhà thảo mộc học J.L.Hartwell thì cà rốt được dùng trong y học dân gian tại một số địa phương rải rác trên thế giới như Bỉ, Chí Lợi, Anh, Đức, Nga, Mỹ... để trị các chứng ung thư, mụn loét có tính ung thư, chứng suy gan và suy tủy sống.

Kết quả nghiên cứu tại Anh và Đan Mạch cho hay chất Falcarinol trong cà rốt có thể giảm nguy cơ ung thư. Bác sĩ Kirsten Brandt, giáo sư tại Đại học Newcastle và là một thành viên của nhóm nghiên cứu cho hay, họ sẽ tiếp tục tìm hiểu coi phải dùng một số lượng là bao nhiêu để hóa chất này có tác dụng ngừa ung thư. Giáo sư Brandt cũng tiết lộ là vẫn ăn cà rốt mỗi ngày.

2 - Cà rốt với ung thư phổi

Kết quả nghiên cứu của giáo sư dinh dưỡng Richard Baybutt và cộng sự tại Đại học Kansas, Hoa Kỳ, cho hay chất gây ung thư benzo(a)pyrene có thể gây ra thiếu sinh tố A trong cơ thể chuột và đưa tới bệnh emphysema. Ông kết luận rằng một chế độ dinh dưỡng có nhiều sinh tố A sẽ bảo vệ cơ thể đối với ung thư phổi và khí thũng phổi (emphysema).

4 - Cà rốt với hệ tiêu hóa

Súp cà rốt rất tốt để hỗ trợ việc điều trị bệnh tiêu chẩy, đặc biệt là ở trẻ em. Súp bổ sung nước và các khoáng chất thất thoát vì tiêu chẩy như K, sodium, phosphor, calcium, magnesium..

Một số bác sĩ chuyên khoa tiêu hóa nhận xét rằng cà rốt làm bớt táo bón, làm phân mềm và lớn hơn vì có nhiều chất xơ. Do công dụng này, cà rốt cũng có thể làm giảm nguy cơ ung thư ruột già

5 - Cà rốt với thị giác

Cà rốt không ngăn ngừa hoặc chữa được cận thị hay viễn thị nhưng khi thiếu sinh tố A, mắt sẽ không nhìn rõ trong bóng tối. Cà rốt có nhiều beta caroten, tiền thân của sinh tố A. Ở võng mạc, sinh tố A biến đổi thành chất rhodopsin, mầu đỏ tía rất cần cho sự nhìn vào ban đêm. Ngoài ra, beta caroten còn là một chất chống oxy hóa rất mạnh có thể ngăn ngừa võng mạc thoái hóa và đục thủy tinh thể. Đây là hai trong nhiều nguy cơ đưa tới khuyết thị ở người cao tuổi.

Chúng ta chỉ cần ăn một củ cà rốt mỗi ngày là đủ sinh tố A để khỏi bị mù ban đêm.

6 - Cà rốt với bệnh tim

Nghiên cứu tại Đại học Massachsetts với 13,000 người cao tuổi cho thấy nếu họ ăn một củ cà rốt mỗi ngày thì có thể giảm nguy cơ cơn suy tim tới 60%. Đó là nhờ có chất carotenoid trong cà rốt.

7 - Cà rốt với cao cholesterol

Bác sĩ Peter Hoagland thuộc Bộ Canh Nông Hoa Kỳ cho hay chỉ ăn hai củ cà rốt mỗi ngày có thể hạ cholesterol xuống từ 10-20%.

Thí nghiệm bên Scotland cho thấy tiêu thụ 200 g cà rốt sống mỗi ngày, liên tục trong 3 tuần lễ, có thể hạ mức cholesterol xuống khoảng 11%.

8 - Cà rốt với bệnh tiểu đường

Theo S Suzuki, S Kamura, tiêu thụ thực phẩm có nhiều carotenoid có thể làm giảm nguy cơ mắc tiểu đường loại 2 bằng cách tăng tác dụng của insulin.

9 - Cà rốt với phụ nữ

Với phụ nữ, cà rốt có thể mang tới nhiều ích lợi như làm giảm kinh nguyệt quá nhiều, giảm triệu chứng khó chịu trước khi có kinh, bớt bị chứng viêm âm hộ và nhiễm trùng đường tiểu tiện nhất là giảm nguy cơ loãng xương sau thời kỳ mãn kinh.

Lựa và Cất giữ cà rốt

Mua cà rốt, nên lựa những củ còn lá xanh tươi, củ phải chắc nịch, mầu tươi bóng và hình dáng gọn gàng, nhẵn nhụi. Cà rốt càng có đậm mầu cam là càng có nhiều beta caroten.Tránh mua cà rốt bị nứt, khô teo. Nếu cà rốt không còn lá, nhìn cuống coi có đen không. Nếu cuống đen là cà rốt quá già.

Vì đa số đường của cà rốt nằm trong lõi, nên củ càng to thì lõi cũng lớn hơn và ngọt hơn.

Cà rốt là loại rau khỏe mạnh, chịu đựng được điều kiện thời tiết khó khăn nên có thể để dành lâu hơn nếu biết cách cất giữ.

Trước hết là đừng để thất thoát độ ẩm của rau. Muốn vậy, cất cà rốt ở ngăn lạnh nhất của tủ lạnh, trong túi nhựa hoặc bọc bằng giấy lau tay. Đừng rửa trước khi cất tủ lạnh, vì cà rốt quá ướt trong túi sẽ mau bị hư. Chỉ rửa trước khi ăn. Cất như vậy có thể để dành được hơn hai tuần lễ.

Đừng để cà rốt gần táo, lê, khoai tây vì các trái này tiết ra hơi ethylene làm cà rốt trở nên đắng, mau hư.

Nếu cà rốt còn lá, nên cắt bỏ lá trước khi cất trong tủ lạnh, để tránh lá hút hết nước của củ và mau hư.

Trước khi ăn, rửa củ cà rốt với một bàn chải hơi cứng. Ngoại trừ khi cà rốt quá già hoặc e ngại nhiễm thuốc trừ sâu bọ, không cần gọt bỏ vỏ.

Cà rốt có thể làm đông lạnh để dành mà vẫn ngon.

Trước hết, phải trụng cà rốt trong nước sôi. Đây là cách để dành đông lạnh cho tất cả các loại rau. Trụng như vậy sẽ ngăn cản tác dụng làm mất hương vị, cấu trúc của thực phẩm.do các enzym có sẵn trong rau.

Sau khi trụng trong nước sôi độ mươi phút, lấy cà rốt ra, cho vào bao nhựa rồi để ngay vào ngăn đông đá.

Kết luận

Cà rốt là món ăn khá rẻ tiền so với lượng dinh dưỡng quý giá mà rau cung cấp. Nhiều người ít ăn cà rốt chỉ vì thiếu hiểu biết đầy đủ về giá trị dinh dưỡng của thực phẩm này. Mặt khác, tập quán ăn uống vốn được thành hình từ thói quen lâu ngày. Cà rốt là loại cây trồng mới được đưa vào Việt Nam từ thế kỷ trước, nên đối với phần đông người Việt, nhất là những người ở xa thành phố, vẫn chưa quen thuộc với việc sử dụng cà rốt thường xuyên trong ngày. Tuy nhiên, nếu biết tận dụng loại thực phẩm này với các đặc tính như trên, chắc chắn chúng ta sẽ nâng cao tình trạng sức khỏe cũng như phòng ngừa được hầu hết các bệnh do thiếu vitamin A.
Bác sĩ Nguyễn Ý Đức

Đáp lại bài Nhật nguyệt của CCN/ Thơ Nguyễn Cang

Lời dẫn:
 CCN, NC và Ngân Triều cùng học chung 1 lớp đệ nhất B, Trường THCL Tây Ninh, năm học 62-63. NC hình như ngồi bàn thứ ba, dãy trái, cùng bên với CCN (Bàn đầu). NT ngồi đầu bàn thứ 3, dãy phải, trước anh Phạm Văn Xoáy (đầu bàn 4).
 Mãi đến bây giờ, mới biết tình cảm "lặng thinh" giữa hai người bạn...xin hoan nghênh "chuyện bây giờ mới nói" của hai bạn. Dễ gì mà được biết chuyện tình cảm thuở học trò! Do đó, những tâm tình nầy, xin gửi đến quý độc giả như là một chút "duyên văn chương"...Thân mến,(NT) .
*****

NHẬT NGUYỆT TƯƠNG GIAO / Nguyễn Cang

(Đáp bài Hai Vầng Nhật Nguyệt của CCN )


Ta hận đời gieo bao  đắng cay
Quá khứ cạn nguồn nhục chí trai
Những tưởng xứ người vui hạnh phúc
Nào ngờ lòng cứ nhớ về ai!

*

Ngẫm buồn cho phận số long đong
Năm tháng gần kề mộng chửa xong
Muốn về cố quận nhưng xa  quá
Hứa thật  nhiều cho em đợi mong!
*
Trách cao xanh cứ mãi vô tình
Đường đời lạc bước chốn u minh
Bao giờ gặp  lại người em nhỏ
Của thuở học trò tuổi lặng thinh
*
Trường cũ năm xưa học Đệ nhất
Hai đứa cùng chung một lớp ngồi
Cách hai dãy bàn, anh nhìn trộm
Tóc xỏa bờ vai, mộng lứa đôi.
*
Năm mươi năm lẻ đời ngăn cách

 Biền biệt mỗi người một hướng đi

 Ai khiến bây giờ mình gặp lại

Bất ngờ biết nói trước sau gì!
*
 Gặp gỡ làm chi  đã muộn màng
Để phải lâm vào cảnh trái ngang
Đò chiều tách bến sao còn đợi?
Đứng mãi không về, dạ xốn xang!
*
Nhật  nguyệt tương giao  thường  xảy ra
Phải chăng ngày ấy của hai ta

 Má  thắm  môi kề, trăng  chợt tắt

Đất Trời sẽ nổi trận mưa sa...

24/1/2015

Nguyễn Cang